Wózek Active Sport przeznaczono dla osób, które z powodu ograniczonej sprawności kończyn dolnych lub trudności w samodzielnym chodzeniu potrzebują ręcznego wózka do codziennego przemieszczania się. Może służyć zarówno w domu, jak i podczas wyjść, spacerów czy przejazdów po typowych nawierzchniach dostępnych dla wózka. Konstrukcja pozwala użytkownikowi samodzielnie napędzać sprzęt za pomocą ciągów przy tylnych kołach, a w razie potrzeby wózek może prowadzić opiekun.
Active Sport zalicza się do lekkich, składanych wózków inwalidzkich o aluminiowej konstrukcji. Model łączy rozwiązania charakterystyczne dla wózków ogólnego zastosowania z regulacjami pozwalającymi lepiej dopasować jego ustawienie do użytkownika. Ma między innymi duże tylne koła, możliwość regulacji ich położenia, podłokietniki o regulowanej wysokości, regulowane podnóżki oraz kółka antywywrotne. Dzięki temu może odpowiadać potrzebom osoby, która chce zachować możliwie dużą samodzielność podczas codziennego przemieszczania.
Producent wskazuje ten typ sprzętu między innymi dla osób po urazach rdzenia kręgowego, z różnymi uszkodzeniami kończyn dolnych, chorobami nerwowo-mięśniowymi, po urazach mózgowo-czaszkowych, z porażeniem mózgowym oraz dla pacjentów geriatrycznych. Samo rozpoznanie choroby nie powinno jednak przesądzać o wyborze. Znacznie więcej mówi aktualna sprawność użytkownika, możliwość bezpiecznego siedzenia, kontrola tułowia, sprawność kończyn górnych oraz sposób wykonywania transferu.
Wózek może odpowiadać potrzebom osób, które poruszają się samodzielnie, ale nie są w stanie chodzić na dłuższych dystansach. Może również służyć użytkownikom z trwałym ograniczeniem chodu oraz osobom potrzebującym wsparcia podczas rekonwalescencji. Przy wyborze należy uwzględnić indywidualną sytuację, ponieważ nie każda osoba mająca trudności z chodzeniem potrzebuje takiego samego rodzaju wózka.
Istotnym ograniczeniem pozostaje możliwość przyjęcia bezpiecznej pozycji siedzącej. Active Sport nie będzie właściwym rozwiązaniem dla osoby, u której występują przeciwwskazania do siedzenia, ani dla pacjenta wymagającego zaawansowanej stabilizacji głowy i górnego odcinka kręgosłupa, której konstrukcja tego modelu nie zapewnia.
Dla jakich użytkowników wózek Active Sport może być dobrym wyborem?
Jedną z podstawowych grup użytkowników tworzą osoby z ograniczoną możliwością samodzielnego chodzenia, które zachowują sprawność kończyn górnych pozwalającą na napędzanie wózka ręcznego. Duże tylne koła wyposażone w ciągi umożliwiają wprawianie konstrukcji w ruch bez pomocy drugiej osoby.
Nie oznacza to, że każdy użytkownik musi poruszać się samodzielnie. Wózek można również prowadzić za pomocą uchwytów znajdujących się za oparciem. Takie rozwiązanie sprawdza się w sytuacji, gdy pacjent może siedzieć, ale jego siła, koordynacja albo wydolność nie pozwalają na samodzielne pokonywanie całej trasy.
Active Sport może być wykorzystywany przez osoby po urazach kończyn dolnych, jeżeli ich stan wymaga czasowego ograniczenia chodzenia. W takim przypadku sprzęt może pomagać w przemieszczaniu się podczas rekonwalescencji. Trzeba jednak uwzględnić sposób ułożenia kończyny oraz zalecenia dotyczące jej obciążania. Standardowe podnóżki nie zawsze odpowiadają potrzebom osoby, która musi utrzymywać nogę w szczególnym położeniu.
Kolejną grupę tworzą osoby z trwałym ograniczeniem sprawności kończyn dolnych. Wózek może wspierać codzienne funkcjonowanie użytkownika, który nie chodzi albo pokonuje jedynie krótkie odcinki z pomocą innych urządzeń.
Active Sport może służyć również osobom z chorobami nerwowo-mięśniowymi, jednak zakres ich sprawności może znacznie się różnić. Jedna osoba zachowuje wystarczającą siłę rąk do samodzielnego napędzania wózka, podczas gdy inna wymaga stałej pomocy opiekuna. Choroba może też wpływać na kontrolę tułowia, równowagę oraz zdolność utrzymania stabilnej pozycji.
Właśnie dlatego nie należy dobierać wózka wyłącznie na podstawie diagnozy.
Producent wymienia wśród przewidywanych użytkowników także osoby po urazach rdzenia kręgowego. W tej grupie szczególnie duże znaczenie ma poziom uszkodzenia i zachowana sprawność kończyn górnych. Użytkownik z dobrą kontrolą tułowia i sprawnymi rękami może mieć zupełnie inne wymagania niż osoba potrzebująca rozbudowanego systemu stabilizacji.
Możliwość regulacji położenia tylnych kół daje pewien zakres dopasowania właściwości jezdnych. Przesunięcie osi wpływa między innymi na położenie środka ciężkości, zwrotność oraz zachowanie konstrukcji podczas jazdy. Użytkownik aktywny może preferować inne ustawienie niż osoba początkująca.
Regulacji nie warto jednak wykonywać przypadkowo. Przesunięcie środka ciężkości może ułatwić manewrowanie, ale jednocześnie zmienić stabilność wózka. Osoba rozpoczynająca samodzielną jazdę powinna szczególnie ostrożnie podchodzić do ustawień zwiększających podatność konstrukcji na przechylenie do tyłu.
Active Sport wyposażono w kółka antywywrotne, które ograniczają ryzyko nadmiernego odchylenia konstrukcji. Nie eliminują one jednak potrzeby nauki bezpiecznej jazdy i prawidłowego ustawienia sprzętu.
Model może być rozważany także dla osób z porażeniem mózgowym, jeśli ich sprawność pozwala na korzystanie z tego rodzaju siedziska. W tej grupie potrzeby związane ze stabilizacją pozycji mogą być bardzo zróżnicowane. Niektórzy użytkownicy potrzebują jedynie standardowego podparcia, inni wymagają rozbudowanych systemów pozycjonujących.
Jeżeli osoba ma znaczne trudności z utrzymaniem głowy lub tułowia, podstawowa konfiguracja Active Sport może okazać się niewystarczająca. Stabilna pozycja siedząca jest jednym z najważniejszych kryteriów przy wyborze ręcznego wózka.
Sprzęt może służyć także pacjentom geriatrycznym. Nie oznacza to jednak, że wiek stanowi wskazanie do korzystania z wózka. Senior, który samodzielnie i bezpiecznie chodzi, nie potrzebuje takiego sprzętu tylko dlatego, że osiągnął określony wiek.
Wózek staje się przydatny, gdy pojawiają się realne ograniczenia mobilności. Osoba starsza może na przykład chodzić samodzielnie po mieszkaniu, lecz nie mieć wystarczającej wydolności do pokonywania dłuższych dystansów. W takim przypadku wózek spacerowy może ułatwić opuszczanie domu i uczestniczenie w codziennych aktywnościach.
Inna sytuacja występuje u seniora, który nie potrafi już samodzielnie przemieszczać się za pomocą kończyn dolnych. Wtedy wózek może pełnić znacznie większą rolę i być wykorzystywany przez wiele godzin każdego dnia. Taki sposób użytkowania zwiększa znaczenie prawidłowego dopasowania siedziska, oparcia i poduszki.
Active Sport może być dobrym rozwiązaniem również dla użytkownika, który regularnie przewozi wózek samochodem. Aluminiowa rama ma konstrukcję krzyżakową i pozwala na złożenie sprzętu. Tylne koła wyposażono w system szybkiego demontażu, a podnóżki można odchylić lub zdjąć. Pozwala to zmniejszyć gabaryty poszczególnych części przed umieszczeniem ich w bagażniku.
Trzeba jednak pamiętać, że określenie „lekki” ma charakter względny. W zależności od wersji Active Sport dostępne materiały produktowe podają masę około 15–15,5 kg dla wcześniejszych konfiguracji VCWK9AS. Na rynku pojawiła się również nowsza wersja Active Sport Light, której masa jest mniejsza. Dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić parametry dokładnie tej wersji, którą zamierza się wybrać.
Jak dopasować wózek Active Sport do użytkownika?
Pierwszym parametrem wymagającym uwagi jest szerokość siedziska. Active Sport występował i występuje w kilku wariantach wymiarowych. W dostępnych materiałach produktowych można spotkać różne zestawienia szerokości zależne od generacji i wersji modelu. Nie należy więc przenosić parametrów jednego wariantu na wszystkie wózki noszące nazwę Active Sport.
Siedzisko powinno zapewniać wystarczającą przestrzeń dla bioder bez nadmiernego luzu po bokach. Zbyt wąskie może powodować ucisk i utrudniać wygodne siedzenie. Nadmiernie szerokie również nie jest korzystne, ponieważ może pogarszać stabilność pozycji i utrudniać efektywne korzystanie z ciągów.
Najszerszy dostępny wózek nie jest automatycznie najbardziej komfortowy. Rozmiar powinien wynikać z wymiarów ciała użytkownika.
Znaczenie ma również głębokość siedziska. Powierzchnia powinna podpierać uda, ale nie wywierać nadmiernego nacisku na okolice podkolanowe. Przy nietypowych proporcjach ciała standardowy wymiar może nie zapewniać oczekiwanego ułożenia.
Kolejny element to podnóżki z regulacją długości. Stopy powinny mieć stabilne podparcie, a uda powinny układać się w sposób zgodny z potrzebami użytkownika. Nieprawidłowa wysokość podnóżków wpływa na pozycję nóg i miednicy.
Zbyt wysoko ustawione podnóżki mogą prowadzić do nadmiernego uniesienia ud. Zbyt nisko ustawione sprawiają, że użytkownik może tracić prawidłowe podparcie stóp albo przyjmować niewygodną pozycję.
Podnóżki Active Sport można również odchylać i demontować. Funkcja ułatwia przygotowanie wózka do transferu oraz transportu. Sposób korzystania z podnóżków trzeba jednak dopasować do techniki, jaką użytkownik stosuje podczas przesiadania.
Active Sport oferuje także regulację wysokości podłokietników. Ich położenie wpływa na ułożenie ramion i barków. Podłokietnik znajdujący się zbyt wysoko może powodować unoszenie barków, natomiast ustawiony za nisko nie zapewnia wystarczającego podparcia.
Duże znaczenie ma regulacja położenia kół. W tym modelu można zmieniać ustawienie osi przednich i tylnych względem ramy, a regulacja tylnych kół pozwala wpływać na środek ciężkości.
Dla osoby aktywnie napędzającej wózek jest to szczególnie interesująca cecha. Położenie osi tylnego koła wpływa na dostęp do ciągu i właściwości jezdne konstrukcji. Dobrze ustawiony wózek może wymagać mniej niepotrzebnych ruchów podczas napędzania.
Nie oznacza to jednak, że należy ustawiać koła maksymalnie „sportowo”. Użytkownik początkujący może potrzebować większej stabilności. Osoba mająca doświadczenie w jeździe i dobrą kontrolę tułowia może korzystać z innej konfiguracji.
Przydatność Active Sport trzeba oceniać również przez pryzmat maksymalnego obciążenia, które w specyfikacjach modelu wynosi 115 kg. Osoba o większej masie ciała powinna korzystać z wózka zaprojektowanego dla wyższego obciążenia. Przekraczanie parametrów określonych dla konstrukcji może wpływać na bezpieczeństwo i trwałość sprzętu.
W przypadku użytkownika, który spędza na wózku wiele godzin, trzeba zwrócić uwagę na powierzchnię siedziska. W wybranych konfiguracjach Active Sport występuje poduszka o właściwościach przeciwodleżynowych. Sama obecność takiego elementu nie przesądza jednak o tym, że zapewni on wystarczające wsparcie każdej osobie.
Ryzyko powstawania odleżyn wymaga indywidualnej oceny. Szczególnej uwagi potrzebują osoby z ograniczonym czuciem, historią uszkodzeń skóry oraz bardzo małą możliwością samodzielnego zmieniania pozycji.
Dla takiego użytkownika dobór poduszki może być równie ważny jak wybór samego wózka. Niekiedy potrzebna będzie bardziej specjalistyczna powierzchnia siedziska niż element należący do podstawowego wyposażenia.
Przed zakupem trzeba także zmierzyć przestrzeń, w której sprzęt będzie wykorzystywany. Całkowita szerokość wózka jest większa niż szerokość jego siedziska. Ma to znaczenie przy wąskich drzwiach, korytarzach, windach i niewielkich łazienkach.
Jeżeli wózek będzie często przewożony samochodem, warto sprawdzić nie tylko wymiary bagażnika, ale również możliwości osoby przenoszącej konstrukcję. Złożenie ramy i zdjęcie kół zmniejsza gabaryty, lecz poszczególne części nadal trzeba podnieść i umieścić w samochodzie.
Kiedy Active Sport może nie odpowiadać potrzebom użytkownika?
Active Sport nie jest rozwiązaniem dla każdej osoby z ograniczoną mobilnością. Przede wszystkim użytkownik musi móc bezpiecznie przebywać w pozycji siedzącej. Jeżeli lekarz zalecił unikanie siedzenia albo stan pacjenta uniemożliwia utrzymanie takiej pozycji, należy rozważyć inne rozwiązanie.
Producent wskazuje również ograniczenia dotyczące osób wymagających stabilizacji górnego odcinka kręgosłupa i głowy. Standardowa konstrukcja Active Sport nie zapewnia zaawansowanego podparcia charakterystycznego dla specjalistycznych wózków pozycjonujących.
Jeżeli użytkownik ma bardzo słabą kontrolę tułowia, nie utrzymuje głowy albo wymaga rozbudowanych bocznych podpór, zagłówka i innych elementów stabilizujących, potrzebny może być wózek o innej konstrukcji.
Podobnie należy podejść do osób wymagających znacznej zmiany kąta siedzenia lub regularnego odciążania poprzez funkcje realizowane przez samą konstrukcję wózka. Active Sport jest ręcznym wózkiem ogólnego zastosowania z możliwością regulacji wybranych parametrów, a nie rozbudowanym wózkiem specjalnym.
Model może również nie odpowiadać osobie, która chce samodzielnie pokonywać bardzo duże dystanse, ale ma niewielką siłę kończyn górnych. W takim przypadku trzeba przeanalizować opory toczenia, masę sprzętu, konfigurację osi oraz możliwości użytkownika. Czasami korzystniejsze może być inne rozwiązanie, w tym lżejszy wózek aktywny albo wspomaganie napędu.
Warto rozróżnić również wózek o cechach aktywnych od specjalistycznego wózka sportowego. Nazwa Active Sport nie oznacza, że sprzęt zaprojektowano do koszykówki na wózkach, tenisa, wyścigów czy innych dyscyplin. Konstrukcje sportowe mają zupełnie inne parametry i przygotowuje się je pod konkretne zastosowanie.
Active Sport służy przede wszystkim do codziennego przemieszczania użytkownika.
Nie będzie także właściwym wyborem, jeśli masa osoby przekracza dopuszczalne obciążenie modelu. W takiej sytuacji należy poszukać konstrukcji o większej nośności i wymiarach odpowiadających budowie ciała.
Przy osobie z bardzo dużą asymetrią postawy lub poważnymi deformacjami układu ruchu standardowa szerokość i głębokość siedziska mogą nie wystarczyć. Wtedy potrzebna może być indywidualna konfiguracja systemu siedzenia.
Ostrożności wymaga też wybór wózka dla osoby, która nie jest w stanie bezpiecznie obsługiwać sprzętu ze względu na zaburzenia poznawcze lub zachowania zwiększające ryzyko upadku. Producent wskazuje, że pacjenci z zaburzeniami psychicznymi nie powinni pozostawać w wózku bez opieki. W praktyce zakres nadzoru trzeba zawsze dopasować do zachowania konkretnego użytkownika.
Przed wyborem Active Sport warto więc odpowiedzieć na kilka praktycznych pytań. Czy osoba może bezpiecznie siedzieć? Czy utrzymuje tułów i głowę? Czy zamierza samodzielnie napędzać wózek? Czy sprawność rąk na to pozwala? Jak długo będzie przebywać na siedzisku? Czy samodzielnie wykonuje transfer? Po jakich nawierzchniach będzie jeździć? Czy sprzęt trzeba regularnie przewozić samochodem?
Dopiero takie informacje pozwalają ocenić rzeczywistą przydatność modelu.
Dla użytkownika zachowującego dobrą kontrolę pozycji siedzącej, sprawność rąk oraz potrzebę codziennego przemieszczania się Active Sport może zapewnić więcej możliwości regulacji niż prosty wózek standardowy. Regulowane podłokietniki i podnóżki pomagają dostosować pozycję, natomiast możliwość zmiany ustawienia osi pozwala modyfikować charakterystykę jazdy.
Dla osoby korzystającej głównie z pomocy opiekuna znaczenie mogą mieć inne cechy: składana rama, możliwość zdjęcia kół, demontowane podnóżki oraz stosunkowo niewielkie gabaryty po przygotowaniu do transportu.
Przy częstym użytkowaniu na zewnątrz należy dodatkowo uwzględnić rodzaj nawierzchni. Małe przednie koła wymagają większej uwagi przy nierównościach, progach i uszkodzonych chodnikach. Tylne koła o dużej średnicy pozwalają natomiast użytkownikowi korzystać z ciągów i samodzielnie napędzać sprzęt.
Nie należy wybierać Active Sport tylko dlatego, że model ma aluminiową ramę albo określenie „Sport” w nazwie. Najważniejsze pozostaje dopasowanie wózka do wymiarów ciała, możliwości ruchowych, sposobu transferu i codziennych aktywności użytkownika.
Jeżeli osoba spędza na wózku większość dnia, ma zaburzenia czucia, trudności z utrzymaniem pozycji albo historię odleżyn, warto przeprowadzić dokładniejszą ocenę z fizjoterapeutą lub specjalistą zajmującym się doborem sprzętu. Podobnie warto postąpić przed zmianą ustawienia środka ciężkości, szczególnie u użytkownika bez doświadczenia w samodzielnej jeździe.
Active Sport najlepiej sprawdza się wtedy, gdy możliwości jego konstrukcji odpowiadają temu, czego użytkownik faktycznie potrzebuje podczas dnia. Samodzielne napędzanie, regulacja wybranych elementów, możliwość składania oraz łatwiejszy transport mogą wspierać aktywność osoby z ograniczoną możliwością chodzenia, pod warunkiem prawidłowego dopasowania całego wózka.
