Codzienna pielęgnacja skóry wokół stomii nie musi być skomplikowana. Wręcz przeciwnie, im prostsza i delikatniejsza, tym zwykle lepiej. Nie potrzebujesz wielu kosmetyków ani mocnych środków oczyszczających. Najważniejsze jest łagodne mycie, dokładne osuszenie skóry i regularne obserwowanie jej stanu. To szczególnie istotne, ponieważ skóra wokół stomii znajduje się pod przylepcem płytki lub worka stomijnego. Kontakt z treścią jelitową albo moczem, częste zdejmowanie sprzętu czy niewielkie przecieki mogą prowadzić do zaczerwienienia, pieczenia i uszkodzenia naskórka. Zdrowa skóra wokół stomii powinna wyglądać podobnie do skóry na pozostałej części brzucha. Stałe zaczerwienienie, sączenie, ból, świąd czy pieczenie nie powinny być traktowane jako naturalna część życia ze stomią.
Czym myć skórę wokół stomii?
Zazwyczaj wystarczy letnia woda. Do oczyszczania możesz użyć miękkiej myjki, delikatnej chusteczki lub ręcznika papierowego, który nie zostawia włókien na skórze. Nie szoruj skóry. Myj ją spokojnie, bez mocnego pocierania. W większości przypadków sama woda wystarcza do prawidłowego oczyszczenia skóry wokół stomii. Jeżeli wolisz używać środka myjącego, wybierz łagodne mydło bez substancji zapachowych, olejków i dodatków natłuszczających. Tłusty film pozostawiony na skórze może zmniejszyć przyczepność sprzętu stomijnego, a w efekcie zwiększyć ryzyko podciekania. Nie musisz też odkażać skóry przy każdej zmianie worka. Spirytus i inne silnie drażniące środki mogą przesuszać oraz uszkadzać naskórek.
Jak myć skórę wokół stomii podczas zmiany worka?
Po zdjęciu starego sprzętu przyjrzyj się najpierw swojej skórze. Zwróć uwagę na jej kolor, miejsca zaczerwienione, wilgotne albo bolesne. Następnie umyj okolicę stomii letnią wodą. Rób to łagodnymi ruchami. Nie próbuj intensywnie szorować skóry, nawet jeśli widzisz niewielkie pozostałości przylepca. Jeżeli fragmenty kleju trudno usunąć, możesz zastosować preparat przeznaczony do zdejmowania sprzętu stomijnego. Nie próbuj usuwać ich siłą, ponieważ wielokrotne tarcie może naruszyć delikatną warstwę naskórka. Sama stomia również może mieć kontakt z wodą. Nie musisz obawiać się jej delikatnego umycia. Stomia nie ma takich zakończeń nerwowych jak skóra, dlatego dotyk zwykle nie powoduje bólu. Jest jednak dobrze ukrwiona, więc podczas mycia może pojawić się niewielka ilość krwi. Jeśli krwawienie jest obfite, utrzymuje się albo pojawia się bez wyraźnej przyczyny, skonsultuj się z lekarzem lub pielęgniarką stomijną. Po umyciu nie przechodź od razu do przyklejania nowej płytki. Najpierw dokładnie osusz skórę.
Czego lepiej nie używać do mycia skóry wokół stomii?
W pielęgnacji stomii więcej kosmetyków nie oznacza lepszej ochrony. Uważaj zwłaszcza na mydła zawierające balsamy, tłuste kremy, olejki oraz produkty z alkoholem. Część z nich może podrażniać skórę, a część pozostawia na niej warstwę, przez którą płytka stomijna gorzej się trzyma. Ostrożność zachowaj także przy zwykłych chusteczkach nawilżanych, szczególnie tych przeznaczonych dla niemowląt. Mogą zawierać substancje natłuszczające lub pielęgnacyjne, które zostają na powierzchni skóry. Taki osad może utrudniać prawidłowe przyklejenie płytki stomijnej. Nie oznacza to, że każdy dodatkowy preparat jest zbędny. Produkty stworzone specjalnie do pielęgnacji skóry wokół stomii mogą mieć swoje zastosowanie. Jeśli korzystasz ze sprayu ochronnego, preparatu do usuwania przylepca, pudru stomijnego czy innych akcesoriów, dobieraj je do stanu swojej skóry oraz rodzaju używanego sprzętu. Jeżeli nie masz pewności, czego potrzebujesz, poradź się pielęgniarki stomijnej. Pozwoli Ci to uniknąć stosowania wielu produktów naraz bez wyraźnej potrzeby.
Co robić, gdy skóra wokół stomii jest podrażniona?
Zaczerwienienie nie zawsze wynika z niewłaściwego mycia. Bardzo często problem zaczyna się wtedy, gdy treść jelitowa lub mocz przedostają się pod płytkę i przez pewien czas mają kontakt ze skórą. Przeciekanie treści na skórę jest jedną z częstych przyczyn jej uszkodzenia. Dlatego jeśli skóra wokół stomii piecze, swędzi, jest wilgotna, mocno zaczerwieniona albo pojawiają się na niej ranki, nie ograniczaj się wyłącznie do częstszego mycia. Sprawdź dopasowanie sprzętu. Otwór w płytce powinien odpowiadać wielkości i kształtowi stomii. Gdy jest zbyt duży, odsłonięta skóra może mieć kontakt z treścią wydostającą się ze stomii. Z kolei źle przylegająca płytka może ułatwiać powstawanie przecieków. Nie próbuj też „doczyścić” podrażnionego miejsca silniejszym kosmetykiem. Podrażniona skóra potrzebuje łagodnego traktowania, a nie kolejnego bodźca. Jeżeli problem nie ustępuje, często pojawiają się przecieki albo stan skóry się pogarsza, skontaktuj się z pielęgniarką stomijną lub lekarzem.
Regularna obserwacja skóry ułatwia pielęgnację stomii
Zmiana worka stomijnego daje Ci dobrą okazję, aby dokładnie obejrzeć skórę. Z czasem poznasz jej zwykły wygląd i szybciej zauważysz drobną zmianę. To ważne, ponieważ początkowo niewielkie zaczerwienienie może z czasem zmienić się w bolesną nadżerkę. Uszkodzona i wilgotna skóra gorzej współpracuje również z przylepcem, co może prowadzić do kolejnych przecieków. W ten sposób powstaje trudne błędne koło. Dobra pielęgnacja stomii i skóry wokół niej opiera się więc przede wszystkim na łagodności. Nie potrzebujesz mocnego szorowania ani dużej liczby kosmetyków. Potrzebujesz czystej, suchej skóry, dobrze dopasowanego sprzętu i uważnej obserwacji.
Jak myć skórę wokół stomii? Najczęściej wystarczy letnia woda, delikatne oczyszczanie i dokładne osuszenie skóry. Jeśli używasz mydła, wybierz łagodne i pozbawione tłustych oraz zapachowych dodatków. Unikaj mocnego pocierania, alkoholu i kosmetyków pozostawiających tłustą warstwę. Przy każdej zmianie sprzętu przyjrzyj się swojej skórze. Zdrowa skóra wokół stomii nie powinna stale boleć, piec ani być mocno zaczerwieniona. Jeśli pojawiają się takie objawy, częste przecieki lub rany, warto skonsultować się z pielęgniarką stomijną albo lekarzem.
