Stomia nie zawsze znajduje się na idealnie równej powierzchni brzucha. Jej ujście może wystawać ponad skórę, znajdować się na jej poziomie albo pozostawać poniżej. Równie zróżnicowana bywa okolica wokół stomii – płaska, miękka, napięta, pofałdowana lub wyraźnie zagłębiona. W takich sytuacjach profil przylepca wpływa na sposób, w jaki sprzęt kontaktuje się ze skórą i kieruje treść jelitową albo mocz do worka.
SenSura Mio Convex występuje w wariantach Soft, Light i Deep, które różnią się charakterem oraz stopniem wsparcia zapewnianego stomii i jej najbliższej okolicy. Nie należy traktować tych nazw jako kolejnych poziomów jakości. Deep nie jest „lepszą” wersją Light, podobnie jak Light nie stanowi ulepszonego Soft. Każdy profil odpowiada innym warunkom anatomicznym.
Najprościej różnicę można przedstawić następująco: Convex Soft zapewnia łagodne podparcie, Convex Light pomaga przy stomii znajdującej się na poziomie skóry lub przy niewielkim zagłębieniu, natomiast Convex Deep zapewnia mocniejsze podparcie przy stomii położonej poniżej powierzchni skóry lub w głębszym zagłębieniu.
Sam wygląd stomii nie wystarcza jednak do wyboru. Znaczenie ma również kształt brzucha, miękkość tkanek, położenie ujścia stomii, występowanie fałdów i blizn, miejsca wcześniejszych przecieków oraz zmiany zachodzące podczas siedzenia, stania i pochylania. Z tego powodu dobór wypukłego przylepca najlepiej przeprowadzić razem z pielęgniarką stomijną.
SenSura Mio Convex Soft, Light i Deep – na czym polegają różnice?
Sprzęt typu convex wykorzystuje zakrzywiony profil części znajdującej się wokół stomii. Jego zadaniem jest stworzenie takich warunków, aby stomia mogła skuteczniej kierować wydalaną treść do wnętrza worka, a przylepiec utrzymywał szczelny kontakt ze skórą.
Ma to szczególne znaczenie, kiedy ujście stomii nie wystaje wystarczająco ponad powierzchnię brzucha.
Przy dobrze wystającej stomii treść trafia bezpośrednio do worka. Jeśli jednak ujście znajduje się na poziomie skóry albo poniżej niej, treść może łatwiej przedostawać się w okolice krawędzi otworu w przylepcu.
Właśnie wtedy rozważa się zastosowanie wypukłości.
SenSura Mio Convex Soft zapewnia delikatne podparcie przy zachowaniu dużej elastyczności. Producent wskazuje ten wariant między innymi dla stomii, których ujście znajduje się powyżej poziomu skóry, ale które wymagają dodatkowego wsparcia ze względu na warunki panujące w najbliższym otoczeniu stomii.
Oznacza to ważną rzecz: convex nie służy wyłącznie do stomii cofniętych.
Stomia może prawidłowo wystawać, a mimo tego kształt otaczających ją tkanek może powodować trudności ze szczelnym dopasowaniem sprzętu. Miękka okolica, niewielkie nierówności lub zmiany kształtu podczas ruchu mogą sprawić, że delikatna wypukłość okaże się przydatna.
Soft ma zapewniać łagodne wsparcie bez stosowania głębokiej wypukłości.
Jest to szczególnie istotne wtedy, gdy użytkownik potrzebuje stabilizacji okolicy stomii, ale anatomia nie uzasadnia zastosowania mocniejszego profilu.
W materiałach dotyczących doboru wypukłości wariant Soft występuje jako rozwiązanie o głębokości około 6 mm, zapewniające elastyczność oraz delikatne wsparcie stomii.
Sama liczba nie powinna jednak przesądzać o wyborze.
Dwa profile o podobnej nominalnej głębokości mogą inaczej współpracować z ciałem ze względu na konstrukcję, elastyczność i sposób rozłożenia nacisku.
Dlatego Soft i Light nie należy traktować jako identycznych produktów tylko dlatego, że mogą mieć podobną wartość głębokości wypukłości.
Convex Light również ma profil około 6 mm, lecz jego przeznaczenie wiąże się z zapewnieniem delikatnego wsparcia pomagającego stomii wysunąć się ponad powierzchnię skóry.
Producent wskazuje Light przede wszystkim przy ujściu stomii znajdującym się na poziomie skóry oraz przy obszarach nieznacznie zagłębionych.
Może więc pojawić się sytuacja, w której stomia nie jest wyraźnie cofnięta, ale jej ujście znajduje się dokładnie na poziomie brzucha. Wydalana treść nie ma wtedy tak wyraźnego „kominka”, jak przy stomii dobrze wystającej.
Lekko zakrzywiony profil może pomóc stworzyć korzystniejsze warunki dla odprowadzania treści do worka.
Convex Light rozważa się również przy niewielkim zagłębieniu powierzchni wokół stomii.
Zagłębienie nie musi być widoczne w każdej pozycji.
Użytkownik może patrzeć na brzuch podczas stania i widzieć stosunkowo równą powierzchnię. Po zajęciu pozycji siedzącej tkanki zmieniają jednak ułożenie i okolica stomii może znaleźć się głębiej.
Dlatego obserwacja sprzętu podczas ruchu ma tak duże znaczenie.
Convex Deep znajduje zastosowanie przy bardziej wymagającym profilu.
SenSura Mio Convex Deep ma głębszą wypukłość – około 9 mm – i zapewnia dodatkowe wsparcie pomagające stomii wysunąć się ponad poziom skóry.
Producent kieruje ten wariant przede wszystkim do stomii z ujściem znajdującym się poniżej poziomu skóry oraz do mocniej zagłębionych obszarów.
Jeżeli płytka płaska albo delikatniejszy convex nie tworzy szczelnego kontaktu, głębszy profil może lepiej współpracować z takim ukształtowaniem ciała.
Nie oznacza to jednak, że przy każdym przecieku należy przechodzić z Soft na Light, a następnie na Deep.
Głębszy convex nie oznacza automatycznie większego bezpieczeństwa.
Jeśli anatomia nie wymaga dodatkowego nacisku i podparcia, zastosowanie mocniejszej wypukłości może być niepotrzebne. Wybór powinien wynikać z rzeczywistego profilu stomii i brzucha.
Trzeba również pamiętać, że „wypukłość” w nazwie produktu nie opisuje wypukłości brzucha.
To częste źródło nieporozumień.
Płytka convex ma wypukły element skierowany w stronę ciała i najczęściej wykorzystuje się ją do wklęsłego lub nierównego obszaru wokół stomii albo stomii wymagającej wsparcia.
Jeśli natomiast okolica stomii znajduje się na dużej wypukłości brzucha, na przykład związanej z przepukliną okołostomijną, potrzebna może być zupełnie inna geometria sprzętu, taka jak SenSura Mio Concave.
Convex i Concave nie są więc mocniejszą i słabszą odmianą tego samego rozwiązania.
Przeznaczono je do innych kształtów ciała.
Jak dobrać profil convex do stomii i kształtu brzucha?
Pierwszym parametrem wymagającym oceny jest wysokość ujścia stomii względem powierzchni skóry.
Warto przy tym zwrócić uwagę właśnie na miejsce, z którego wydostaje się treść, a nie wyłącznie na ogólną wysokość czerwonej części stomii.
Stomia może wyglądać na wystającą, ale jej ujście może znajdować się w takim położeniu, że treść regularnie kieruje się w stronę skóry.
Może występować również stomia asymetryczna.
Dlatego pielęgniarka stomijna ocenia nie tylko to, ile milimetrów stomia wystaje, lecz również sposób jej funkcjonowania.
Przy ujściu znajdującym się powyżej poziomu skóry i potrzebie delikatnego podparcia można rozważyć Soft.
Przy ujściu znajdującym się na poziomie skóry albo przy niewielkim zagłębieniu jednym z rozwiązań może być Light.
Przy ujściu znajdującym się poniżej skóry lub w głębszym zagłębieniu potrzebne może być wsparcie oferowane przez Deep.
Taki schemat pomaga zrozumieć różnice, ale nie zastępuje indywidualnej oceny.
Kolejnym parametrem jest profil okolicy okołostomijnej.
Producent SenSura Mio opisuje kształty ciała jako regularne, wklęsłe i wypukłe. Przy regularnym profilu okolica stomii znajduje się mniej więcej na poziomie pozostałej powierzchni brzucha. Przy profilu wklęsłym tworzy zagłębienie, a przy wypukłym wysuwa się ponad sąsiednią powierzchnię.
Convex projektuje się przede wszystkim z myślą o sytuacjach wymagających współpracy z zagłębieniem lub dodatkowego podparcia stomii.
Nie każda wklęsłość wygląda jednak tak samo.
Może być płytka i szeroka albo głęboka i ograniczona do niewielkiego obszaru. Może pojawiać się wyłącznie podczas siedzenia. Czasami przez okolicę stomii przebiega fałd, który zmienia kierunek pochylenia skóry.
Z tego powodu Light może wystarczyć przy niewielkiej wklęsłości, natomiast głębszy obszar może wymagać oceny pod kątem Deep.
Nie należy jednak samodzielnie mierzyć zagłębienia i na tej podstawie automatycznie dobierać określonej głębokości convex.
Sprzęt działa jako całość.
Znaczenie mają sztywność części centralnej, elastyczność przylepca, linie zgięcia, kształt otworu i zachowanie materiału podczas ruchu.
SenSura Mio Convex wykorzystuje elastyczny przylepiec oraz zintegrowane linie zgięcia, które mają łączyć stabilność najbliższej okolicy stomii z możliwością dostosowania się do ruchów ciała.
Jest to ważne, ponieważ brzuch nie zachowuje jednego kształtu przez cały dzień.
Podczas wstawania skóra się rozciąga. Przy siadaniu tworzą się fałdy. Pochylenie zmienia napięcie tkanek, podobnie jak skręcenie tułowia.
Sprzęt powinien zachowywać możliwie dobry kontakt ze skórą również wtedy, gdy użytkownik się porusza.
Ocena wyłącznie na leżąco może więc dać niepełny obraz.
Stomię i okolicę okołostomijną warto ocenić na leżąco, stojąco oraz siedząco.
Szczególnie dużo informacji daje pozycja siedząca.
Właśnie wtedy często uwidaczniają się fałdy i zagłębienia, które nie są widoczne podczas stania.
Jeżeli fałd przecina bezpośrednio powierzchnię przylepca, może tworzyć drogę dla podciekania.
Wybór convex może w pewnych przypadkach poprawić szczelność, ale najpierw trzeba ustalić rzeczywistą przyczynę problemu.
Nie każdy przeciek oznacza zbyt płytki profil.
Przyczyną może być zbyt duży otwór wokół stomii, niewłaściwe przyklejenie, przepełnianie worka, fałd, blizna, zmiana masy ciała albo niedopasowanie całego systemu.
Warto więc oglądać zdjęty przylepiec.
Jeżeli treść regularnie przedostaje się pod niego w tym samym miejscu, lokalizacja problemu może wiele powiedzieć o sposobie dopasowania.
Pieczenie pod przylepcem również powinno zwrócić uwagę.
Treść jelitowa pozostająca na skórze może szybko prowadzić do jej podrażnienia, szczególnie przy ileostomii.
Jeżeli użytkownik czuje charakterystyczne pieczenie sugerujące podciekanie, nie powinien czekać do zaplanowanej wymiany sprzętu.
Płytkę lub worek należy zmienić i sprawdzić skórę.
Nie warto próbować przedłużać czasu noszenia produktu za wszelką cenę.
Liczba dni użytkowania nie jest najważniejszą miarą dobrego dopasowania.
Znacznie ważniejsze pozostają szczelność i kondycja skóry.
Przy wyborze Soft, Light lub Deep trzeba także uwzględnić miękkość tkanek brzucha.
Inaczej zachowuje się convex na miękkiej, podatnej powierzchni, a inaczej na brzuchu bardziej napiętym.
Dlatego sama wysokość stomii nie daje pełnej odpowiedzi.
Producent opisuje Soft jako rozwiązanie zapewniające elastyczność i łagodne wsparcie. Taka konstrukcja może odpowiadać sytuacjom, w których potrzebne jest podparcie bez wyraźnego wymuszania głębokiego profilu.
Light zwiększa ukierunkowanie wsparcia na wysunięcie stomii przy jej ujściu znajdującym się na poziomie skóry.
Deep zapewnia większą głębokość i dodatkowe wsparcie przy bardziej cofniętym ujściu lub głębszym zagłębieniu.
Wszystkie te różnice warto rozpatrywać razem z kondycją skóry.
Convex wywiera określony nacisk na obszar okołostomijny. Nie powinien powodować utrzymującego się bólu ani prowadzić do uszkodzenia skóry.
Po przejściu na nowy profil dobrze jest więc dokładnie obserwować miejsce kontaktu.
Wyraźne utrzymujące się zaczerwienienie, bolesność, nadżerki lub nietypowe wgłębienia wymagają ponownej oceny sprzętu.
Nie należy zakładać, że ból oznacza skuteczniejsze działanie wypukłości.
Dobrze funkcjonujący convex powinien zapewniać stabilność i szczelność przy zachowaniu komfortu.
Soft, Light czy Deep – co sprawdzić przed wyborem sprzętu SenSura Mio Convex?
Przed podjęciem decyzji warto zacząć od odpowiedzi na pytanie, dlaczego convex jest w ogóle potrzebny.
Jeżeli dotychczasowa płaska płytka pozostaje szczelna, skóra jest w dobrej kondycji, a stomia skutecznie odprowadza treść do worka, sama dostępność wariantu wypukłego nie oznacza konieczności zmiany.
Convex ma odpowiadać na konkretną potrzebę wynikającą z anatomii lub problemów z dopasowaniem.
Jedną z takich potrzeb może być stomia płaska.
Jeżeli jej ujście znajduje się na poziomie skóry, Light może zapewnić delikatne wsparcie pomagające uzyskać korzystniejszy profil.
Przy stomii cofniętej sytuacja jest bardziej wymagająca.
Treść może wydostawać się bardzo blisko skóry, a czasami bezpośrednio w zagłębieniu. W takich warunkach większe wsparcie Deep może okazać się właściwsze.
Nie należy jednak przechodzić na Deep wyłącznie dlatego, że Light przeciekł jeden raz.
Trzeba najpierw ustalić przyczynę.
Jednorazowa nieszczelność może mieć związek z błędem podczas zakładania, niewłaściwym przygotowaniem skóry lub nadmiernym napełnieniem worka.
Dopiero powtarzalny schemat podciekania wskazuje na potrzebę dokładniejszej analizy.
Soft może natomiast znaleźć zastosowanie przy stomii, która wystaje ponad skórę, ale jej otoczenie potrzebuje delikatnego wsparcia.
To ważna różnica, ponieważ użytkownicy czasem utożsamiają wszystkie płytki convex wyłącznie z głęboko cofniętą stomią.
W rzeczywistości spektrum zastosowań jest szersze.
Przed wyborem warto również sprawdzić rozmiar stomii.
Otwór w przylepcu powinien możliwie dokładnie otaczać stomię bez jej uciskania. Zbyt duży pozostawia odsłoniętą skórę, natomiast zbyt mały może kontaktować się bezpośrednio ze stomią.
Po operacji rozmiar może się zmieniać wraz ze zmniejszaniem obrzęku.
Dlatego w pierwszych tygodniach potrzebne są regularne pomiary.
Również osoba mająca stomię od wielu lat powinna ponownie sprawdzić jej wymiary, jeżeli zaczynają pojawiać się problemy ze szczelnością.
Zmiana masy ciała, przepuklina, blizny i naturalne zmiany sylwetki mogą wpływać na wcześniejsze dopasowanie sprzętu.
Przy SenSura Mio Convex dostępne są różne zakresy otworów i konfiguracje sprzętu.
W systemach dwuczęściowych trzeba zwrócić uwagę również na średnicę połączenia płytki z workiem. W zależności od konkretnego wariantu dostępne mogą być różne rozmiary systemu łączenia.
Nie należy zakładać, że dowolny worek SenSura Mio będzie pasował do każdej płytki.
Trzeba sprawdzić serię, rozmiar i technologię mocowania.
Wersje convex występują także w sprzęcie jednoczęściowym.
Wtedy wypukła część przylepna jest trwale połączona z workiem. Podczas wymiany zdejmuje się cały produkt.
W systemie dwuczęściowym płytka pozostaje oddzielnym elementem, do którego mocuje się kompatybilny worek.
Soft, Light i Deep opisują profil convex, a nie podział na sprzęt jedno- i dwuczęściowy.
To rozróżnienie jest ważne podczas wyszukiwania produktu.
Podobnie profil convex nie określa automatycznie rodzaju worka.
W zależności od konkretnej konfiguracji sprzęt może być przeznaczony do kolostomii, ileostomii albo urostomii.
Dlatego wybór trzeba przeprowadzać wieloetapowo: najpierw ocenić stomię i kształt ciała, później wymagany profil, a następnie typ worka i system mocowania.
Istotna jest także codzienna aktywność.
Przylepiec musi pracować razem ze skórą podczas chodzenia, siadania, wstawania i pochylania.
Jeżeli użytkownik pracuje przy biurku, przez znaczną część dnia brzuch znajduje się w pozycji zgiętej. Jeśli wykonuje pracę wymagającą częstego ruchu, przylepiec jest regularnie rozciągany i zginany.
Warto więc podczas konsultacji powiedzieć pielęgniarce stomijnej, w jakich sytuacjach najczęściej pojawia się przeciek.
Jeżeli sprzęt dobrze działa podczas stania, ale podcieka po kilku godzinach siedzenia, jest to cenna informacja.
Podobnie przeciek pojawiający się podczas aktywności może sugerować inny problem niż nieszczelność występująca zawsze w tym samym miejscu bez względu na pozycję.
Nie należy rozwiązywać każdego problemu przez dodawanie kolejnych akcesoriów.
Pierścienie uszczelniające mogą pomagać w określonych sytuacjach, szczególnie przy nierównościach i potrzebie wypełnienia przestrzeni wokół stomii. Pasty również mają określone zastosowania.
Jednak duża liczba dodatkowych produktów nie gwarantuje szczelności.
Podstawą pozostaje dopasowanie profilu przylepca do rzeczywistego kształtu stomii i brzucha.
Jeśli płytka jest zbyt płytka dla głębokiego zagłębienia, dokładanie kolejnych warstw produktów może nie rozwiązać przyczyny.
Z drugiej strony nawet Deep może wymagać indywidualnej oceny, jeżeli okolica stomii ma bardzo nieregularny profil.
Warto także odróżnić wklęsły obszar okołostomijny od przepukliny.
Jeśli brzuch tworzy dużą wypukłość wokół stomii, automatyczne przejście na głębszy Convex Deep nie jest logicznym kierunkiem.
W takiej sytuacji trzeba ocenić rozwiązania przeznaczone do wypukłego kształtu ciała, w tym profil concave.
Nowa wypukłość wokół stomii powinna również zostać oceniona medycznie, szczególnie gdy szybko się powiększa albo powoduje inne dolegliwości.
Sprzęt stomijny może dopasować się do zmienionego kształtu brzucha, ale nie leczy przepukliny.
Pilniejszej konsultacji wymagają między innymi silny lub narastający ból, nagła zmiana koloru stomii, znaczny obrzęk, wymioty, wyraźne rozdęcie brzucha albo zatrzymanie wydalania treści przy współistniejących dolegliwościach.
Przy wyborze profilu nie można zapominać o skórze.
Celem stosowania convex jest poprawa szczelności i ochrona skóry przed kontaktem z treścią, a nie uzyskanie maksymalnego możliwego nacisku.
Jeżeli Deep powoduje dyskomfort, nie należy zakładać, że trzeba po prostu przyzwyczaić się do mocniejszej wypukłości.
Pielęgniarka stomijna może sprawdzić, czy potrzebny jest łagodniejszy profil, inne ustawienie otworu, dodatkowe uszczelnienie albo zupełnie inne rozwiązanie.
Podobnie przy Soft trzeba ocenić, czy delikatne podparcie rzeczywiście wystarcza.
Jeśli stomia nadal znajduje się zbyt głęboko i regularnie dochodzi do podciekania, konieczna może być ponowna ocena pod kątem Light albo Deep.
Najlepszego profilu nie określa więc nazwa, lecz rezultat.
Soft powinien zapewniać delikatne i elastyczne wsparcie, Light pomagać przy stomii na poziomie skóry lub niewielkim zagłębieniu, a Deep zapewniać dodatkowe wsparcie przy ujściu poniżej poziomu skóry i głębszej wklęsłości.
W praktyce różnice pomiędzy nimi najlepiej oceniać na ciele użytkownika.
Warto sprawdzić szczelność, komfort, wygląd skóry po zdjęciu przylepca, miejsce ewentualnego podciekania i zachowanie produktu podczas ruchu.
Dobrze dobrany profil nie powinien wymagać ciągłego kontrolowania worka ze strachu przed przeciekiem.
Jeśli użytkownik regularnie budzi się w nocy, aby sprawdzać sprzęt, ogranicza wychodzenie z domu albo zawsze nosi kilka zmian odzieży z powodu częstych nieszczelności, warto ponownie skonsultować dopasowanie.
Życie ze stomią wymaga nowych nawyków, ale powtarzające się przecieki i uszkodzenia skóry nie powinny być uznawane za nieuniknioną normę.
Równie ważne jest ponowne sprawdzanie dopasowania po upływie czasu.
Stomia może zmieniać rozmiar, a brzuch kształt. Osoba, która przez kilka lat korzystała z Light, może po zmianie masy ciała potrzebować innego rozwiązania. U innej osoby Soft może nadal pozostawać wystarczający mimo upływu wielu lat.
Nie istnieje zasada nakazująca stopniowe przechodzenie od Soft przez Light do Deep.
Profile SenSura Mio Convex nie tworzą drabiny, po której użytkownik przechodzi wraz z czasem. Każdy odpowiada określonym potrzebom anatomicznym.
Dlatego podczas konsultacji z pielęgniarką stomijną warto omówić wysokość i kierunek ujścia stomii, kształt brzucha w kilku pozycjach, głębokość zagłębienia, miękkość tkanek, fałdy, blizny, kondycję skóry oraz historię przecieków.
Dopiero taki obraz pozwala zdecydować, czy potrzebne jest łagodne wsparcie Soft, delikatna wypukłość Light pomagająca wysunąć stomię czy głębszy profil Deep zapewniający dodatkowe podparcie. Dobór powinien zapewniać możliwie szczelny kontakt przylepca ze skórą, komfort podczas codziennego ruchu i ochronę okolicy stomii bez stosowania większej wypukłości tylko dlatego, że wydaje się ona mocniejszym rozwiązaniem.
