Peruka wymaga regularnego oczyszczania, ponieważ podczas noszenia na jej powierzchni oraz wewnętrznej części czepka gromadzą się pot, sebum, kurz, pozostałości kosmetyków i inne zanieczyszczenia. Sposób mycia nie powinien jednak naśladować automatycznie pielęgnacji włosów rosnących na głowie. Włókno syntetyczne i naturalny włos mają inną budowę, inaczej reagują na kosmetyki, wodę, temperaturę oraz działanie mechaniczne. Z tego powodu przed użyciem szamponu trzeba przede wszystkim ustalić, z czego wykonano konkretną perukę.
Szampon do peruki syntetycznej jest preparatem przeznaczonym do oczyszczania sztucznych włókien wykorzystywanych w perukach, topperach i innych wyrobach włosowych. Jego zadaniem jest usunięcie zanieczyszczeń bez niepotrzebnego obciążania materiału i bez zmiany zaprojektowanego wyglądu fryzury. Kosmetyk tego rodzaju stosuje się zgodnie z instrukcją producenta peruki oraz samego preparatu. Nie należy traktować go jak zwykłego szamponu nakładanego na własne włosy podczas kąpieli.
Szampon przeznaczony do peruk z włosów naturalnych pracuje z zupełnie innym materiałem. Naturalny włos składa się głównie z keratyny i zachowuje część właściwości ludzkiego włosa, ale po umieszczeniu w peruce nie jest już połączony z mieszkiem włosowym i skórą głowy. Nie otrzymuje naturalnej warstwy sebum rozprowadzanej od nasady ku końcówkom, dlatego z czasem może tracić miękkość, elastyczność i gładkość. W jego pielęgnacji większego znaczenia nabierają produkty nawilżające i kondycjonujące.
Rozróżnienie kosmetyków nie jest więc wyłącznie kwestią nazwy umieszczonej na opakowaniu. Wynika z właściwości materiału, który trzeba oczyścić. Standardowe włókno syntetyczne nie jest naturalnym włosem, a naturalny włos w peruce nie zachowuje się dokładnie tak samo jak włosy rosnące na głowie.
Znaczenie ma również konstrukcja peruki. Kosmetyk podczas mycia może mieć kontakt nie tylko z włosami, ale również z elementami czepka, miejscami mocowania włosów, monofilamentem, koronką czy ręcznie wykonanymi węzełkami. Prawidłowa pielęgnacja ma chronić całą perukę, a nie jedynie widoczną część fryzury.
Szampon do peruki syntetycznej i naturalnej – skąd wynikają różnice?
Włókna syntetyczne projektuje się tak, aby przypominały naturalne włosy pod względem wyglądu, koloru i ruchu. Mogą jednak powstawać z różnych materiałów, a ich właściwości zależą od konkretnej technologii. Popularne peruki syntetyczne często mają jedną bardzo praktyczną cechę: pamięć zaprojektowanej fryzury. Po prawidłowym umyciu i naturalnym wysuszeniu pasma mogą wracać do kształtu nadanego podczas produkcji.
Właśnie dlatego standardowej peruki syntetycznej zazwyczaj nie trzeba modelować po każdym myciu w taki sposób jak naturalnych włosów. Nie powinno się także automatycznie stosować do niej suszarki, prostownicy lub lokówki. Wysoka temperatura może trwale zdeformować zwykłe włókno syntetyczne.
Osobną kategorię tworzą włókna termoodporne. Pozwalają na określony zakres stylizacji cieplnej, ale maksymalna temperatura zależy od produktu. Oznaczenie „syntetyczna” nie wystarcza więc do ustalenia, czy można używać urządzeń grzewczych. Trzeba sprawdzić dokładny typ włókna oraz zalecenia producenta.
Szampon do peruki syntetycznej powinien przede wszystkim skutecznie usuwać zanieczyszczenia z powierzchni sztucznego materiału. Włókno nie potrzebuje odżywiania w biologicznym znaczeniu. Nie ma cebulki, nie rośnie i nie regeneruje się pod wpływem składników kosmetycznych.
To ważna różnica w stosunku do języka używanego w reklamach produktów do naturalnych włosów. Składniki przedstawiane jako odżywiające włos nie mogą sprawić, że zużyte włókno syntetyczne zacznie się biologicznie odbudowywać. Preparat pielęgnacyjny może poprawić poślizg, ograniczyć elektryzowanie, ułatwić rozczesywanie albo wspierać zachowanie estetycznej powierzchni, ale nie cofnie mechanicznego zużycia materiału.
Długie peruki syntetyczne szczególnie często pokazują skutki tarcia w okolicy karku i końcówek. Kołnierze, szaliki, kaptury i ramiona powodują ciągły kontakt z włóknem, które z czasem może stać się bardziej szorstkie i podatne na plątanie. Samo użycie większej ilości szamponu nie rozwiązuje takiego problemu.
Naturalny włos ma inną strukturę. Zachowuje łuski włosowe, reaguje na wilgotność, może być prostowany, kręcony i modelowany w zakresie dopuszczonym dla konkretnej peruki. Jednocześnie jest podatny na przesuszenie i uszkodzenia wynikające z wysokiej temperatury, tarcia oraz agresywnych zabiegów.
Włosy rosnące na głowie otrzymują sebum produkowane przez gruczoły łojowe skóry. Rozprowadzane wzdłuż włosa pomaga tworzyć naturalną warstwę ochronną. Włos umieszczony w peruce nie otrzymuje takiego wsparcia, dlatego szczególnie jego długości i końcówki mogą stopniowo tracić gładkość.
Z tego powodu pielęgnacja naturalnej peruki zwykle nie kończy się na samym szamponie. W zależności od instrukcji stosuje się również odżywkę lub inne produkty przeznaczone do naturalnych włosów alternatywnych. Ich zadaniem jest między innymi ograniczenie przesuszenia i ułatwienie utrzymania miękkości pasm.
Nie oznacza to jednak, że im więcej odżywki, tym lepiej. Nadmiar ciężkich kosmetyków może obciążać włosy. Szczególnej ostrożności wymagają ręcznie wiązane części peruki. Odżywek i tłustych produktów nie powinno się bez potrzeby wcierać w węzełki oraz delikatną bazę, jeśli producent tego nie zaleca.
Różnica pomiędzy szamponem syntetycznym a kosmetykiem do włosów naturalnych dotyczy więc nie tylko samego oczyszczania. Każdy produkt wpisuje się w inny system pielęgnacji. Syntetyczne włókno wymaga ochrony zaprojektowanej struktury i ograniczania tarcia oraz temperatury. Naturalny włos wymaga oczyszczania połączonego z kontrolą poziomu nawilżenia, gładkości i kondycji długości.
Dlatego używanie pierwszego szamponu znalezionego w łazience nie jest najlepszym rozwiązaniem. Zwykły szampon do włosów rosnących na głowie nie powinien być automatycznie traktowany jako kosmetyk uniwersalny dla każdej peruki.
Produkty przeznaczone do własnych włosów powstają z myślą o oczyszczaniu naturalnego włosa i skóry głowy. Mogą mieć różne właściwości: silnie oczyszczające, przeciwłupieżowe, wygładzające, zwiększające objętość, regenerujące, przeznaczone do włosów farbowanych albo przetłuszczających się. Taki sposób klasyfikacji nie odpowiada potrzebom sztucznego włókna.
Peruka syntetyczna nie przetłuszcza się od własnej cebulki, ponieważ jej nie ma. Zanieczyszczenia pochodzą przede wszystkim ze skóry użytkownika, potu, otoczenia i kosmetyków. Dlatego preparat do jej pielęgnacji powinien być oceniany według przeznaczenia do konkretnego materiału.
Nie warto również zakładać, że szampon dla dzieci będzie automatycznie bezpieczny dla peruki tylko dlatego, że kojarzy się z delikatnością. Łagodność dla ludzkiej skóry nie jest równoznaczna z kompatybilnością ze sztucznym włóknem i konstrukcją peruki.
Podobna ostrożność dotyczy domowych mieszanek i przypadkowych detergentów. Płyn do prania, płyn do naczyń czy środek do czyszczenia tkanin nie staje się kosmetykiem do peruk dlatego, że włókno jest materiałem syntetycznym. Konstrukcja peruki wymaga delikatniejszego postępowania.
Przed wyborem kosmetyku trzeba więc znaleźć na etykiecie albo w instrukcji informację o przeznaczeniu. Określenia „do peruk syntetycznych”, „do włókien syntetycznych” lub równoważne oznaczenie producenta pozwalają odróżnić preparat od produktu przeznaczonego do naturalnych włosów.
W przypadku peruki naturalnej warto szukać kosmetyku przewidzianego do peruk, topperów lub innych wyrobów z naturalnego włosa. Takie preparaty uwzględniają fakt, że włosy nie otrzymują sebum tak jak fryzura rosnąca na głowie oraz że są zamocowane w delikatnej bazie.
Jak prawidłowo dobrać szampon i sposób mycia do rodzaju peruki?
Pierwszym etapem nie powinno być kupowanie kosmetyku, lecz ustalenie rodzaju włosów w peruce. Informację można znaleźć na oznaczeniu produktu, opakowaniu, karcie modelu albo w instrukcji pielęgnacji. Jeśli użytkownik nie ma pewności, czy posiada standardowe włókno syntetyczne, materiał termoodporny, włosy naturalne czy konstrukcję mieszaną, warto wyjaśnić to przed pierwszym myciem.
Szczególnej uwagi wymagają peruki łączące różne rodzaje włókien. Nie powinno się wybierać sposobu pielęgnacji na podstawie wyglądu pasm. Nowoczesne syntetyki mogą bardzo dobrze imitować naturalne włosy, dlatego ocena wzrokowa nie daje pewności.
Po ustaleniu materiału trzeba przeczytać zalecenia producenta dotyczące mycia. Technika właściwa dla jednej peruki nie musi być identyczna z metodą przewidzianą dla innej. Dotyczy to ilości szamponu, temperatury wody, czasu kontaktu z preparatem, płukania i sposobu suszenia.
W przypadku wielu standardowych peruk syntetycznych stosuje się kąpiel w letniej lub chłodnej wodzie z preparatem przeznaczonym do sztucznego włókna. Perukę zanurza się zgodnie z instrukcją, a zanieczyszczenia usuwa bez szorowania pasm.
Nie należy prać jej tak jak ubrania. Energiczne pocieranie, skręcanie, wyżymanie i ugniatanie zwiększają ryzyko splątania oraz deformacji włókien.
Niektóre instrukcje zalecają pozostawienie peruki przez kilka minut w wodzie z rozpuszczonym szamponem. Inne mogą podawać odmienny czas. Nie istnieje jedna liczba minut właściwa dla wszystkich produktów, dlatego warto korzystać z informacji dotyczącej konkretnego kosmetyku i modelu.
Podobnie wygląda kwestia płukania. Część producentów peruk syntetycznych zaleca delikatne płukanie w czystej wodzie zamiast kierowania silnego strumienia bezpośrednio na konstrukcję. W przypadku innego produktu instrukcja może wyglądać inaczej.
Woda nie powinna być przypadkowo bardzo gorąca. Standardowe włókno syntetyczne źle toleruje wysoką temperaturę, a gorąco może zmienić zaprojektowaną strukturę fryzury.
Po zakończeniu mycia nie należy wykręcać peruki. Nadmiar wody usuwa się delikatnie zgodnie z instrukcją, często z wykorzystaniem ręcznika. Mokrego syntetycznego włókna nie powinno się intensywnie szczotkować, jeśli producent nie przewiduje takiego sposobu postępowania.
Perukę pozostawia się następnie do wyschnięcia w sposób zapewniający swobodny przepływ powietrza. Przy standardowym syntetyku gorący nawiew suszarki może spowodować trwałe uszkodzenie.
Właśnie w tym miejscu dobrze widać różnicę względem włosów naturalnych. Naturalną perukę można w wielu przypadkach modelować przy użyciu suszarki, prostownicy lub lokówki, ale możliwość zastosowania ciepła nie oznacza odporności na przegrzewanie. Zbyt wysoka temperatura może przesuszać i uszkadzać naturalne pasma.
Naturalną perukę warto dokładnie rozczesać przed rozpoczęciem mycia. Splątania łatwiej usunąć na suchych włosach niż po ich całkowitym zmoczeniu.
Rozczesywanie rozpoczyna się od końcówek i stopniowo przesuwa ku górze. Przytrzymywanie pasma powyżej miejsca rozczesywania zmniejsza ciągnięcie przenoszone na bazę.
Podczas mycia naturalnych włosów ważny jest kierunek pracy. Pasma powinny pozostawać możliwie uporządkowane od nasady ku końcówkom, zamiast być zbierane i pocierane w przypadkowych kierunkach.
Szampon nakłada się zgodnie z instrukcją produktu, delikatnie prowadząc dłonie wzdłuż włosów. Nie trzeba wykonywać energicznego masażu podobnego do mycia własnej skóry głowy.
Peruka nie ma skóry produkującej sebum pomiędzy włosami. Jej baza wymaga oczyszczenia, ale intensywne tarcie może uszkadzać delikatne materiały oraz mocowania.
Po spłukaniu szamponu naturalne włosy mogą wymagać odżywki. Preparat zwykle rozprowadza się przede wszystkim na długościach i końcówkach, zgodnie z zaleceniami konkretnej linii pielęgnacyjnej.
Nie warto nakładać dużej ilości odżywki przy samej bazie bez wyraźnego zalecenia. Ciężkie lub śliskie produkty mogą niekorzystnie wpływać na ręcznie wykonane węzełki i inne elementy mocujące włosy.
Po myciu nadmiar wody należy usunąć bez wykręcania. Tarcie mokrych włosów ręcznikiem w obu kierunkach zwiększa ryzyko splątania. Znacznie łagodniejsze jest delikatne odsączanie.
Naturalne pasma można pozostawić do wyschnięcia albo stylizować zgodnie z instrukcją. Jeśli używa się urządzeń termicznych, temperatura powinna pozostawać możliwie ograniczona i dostosowana do rodzaju włosów.
Wybór szamponu powinien uwzględniać również częstotliwość użytkowania peruki. Model zakładany kilka razy w miesiącu nie brudzi się w takim tempie jak peruka noszona codziennie od rana do wieczora.
Nie ma jednej częstotliwości mycia właściwej dla wszystkich użytkowników. W poradnikach dotyczących syntetycznych peruk można spotkać zalecenia od około kilku lub kilkunastu założeń do mycia co kilka tygodni. Różnice wynikają z rodzaju włókna, intensywności użytkowania i zaleceń producentów.
Naturalne peruki również nie powinny być myte mechanicznie według sztywnego kalendarza. W praktyce znaczenie mają częstotliwość noszenia, potliwość, ilość kosmetyków, kontakt z zapachami i stopień zabrudzenia bazy.
Zbyt częste mycie nie daje automatycznie lepszego efektu. Każdy kontakt z wodą i każda czynność mechaniczna zwiększają eksploatację peruki. Z kolei zbyt rzadkie oczyszczanie pozwala na gromadzenie potu, sebum i pozostałości kosmetyków.
Dobrym sygnałem do oceny jest wygląd i zapach produktu oraz stan części mającej kontakt ze skórą. Jeśli peruka była intensywnie używana podczas upału lub aktywności fizycznej, może wymagać wcześniejszego oczyszczenia.
Znaczenie mają również kosmetyki stosowane na skórę. Kremy, podkłady i inne preparaty mogą przenosić się na przednią część czepka, szczególnie w okolicy czoła i skroni.
Długie włosy zbierają natomiast zanieczyszczenia podczas kontaktu z ubraniem. W perukach sięgających ramion lub pleców szczególnej uwagi wymaga kark.
Czego unikać podczas pielęgnacji peruki syntetycznej i naturalnej?
Jednym z częstszych błędów jest założenie, że wszystkie produkty nazywane szamponami działają podobnie. Szampon powinien odpowiadać materiałowi peruki, a nie wyłącznie przyzwyczajeniom użytkownika z pielęgnacji własnych włosów.
Jeśli producent zaleca kosmetyk do syntetyków, zastosowanie zwykłego szamponu do naturalnych włosów może prowadzić do niepożądanych zmian w wyglądzie włókna. Preparaty przeznaczone do ludzkich włosów mogą zawierać składniki i dodatki pielęgnacyjne, których sztuczne pasma nie potrzebują.
Ciężkie oleje, maski proteinowe czy produkty intensywnie regenerujące nie odbudują sztucznego włókna. Mogą natomiast pozostawiać na nim osad, zmieniać połysk albo obciążać fryzurę.
Syntetyczna peruka nie potrzebuje zabiegów przeznaczonych do naprawy uszkodzeń biologicznego włosa. Uszkodzone tworzywo nie regeneruje się w taki sposób jak żywa struktura powiązana z organizmem.
Warto jednocześnie pamiętać, że również naturalne włosy znajdujące się w peruce nie regenerują się biologicznie. Choć są prawdziwymi włosami, nie rosną i nie są połączone z mieszkiem. Kosmetyki mogą poprawiać ich kondycję powierzchniową, nawilżenie i łatwość rozczesywania, ale nie powodują odrastania zniszczonej części.
Z tego powodu profilaktyka ma duże znaczenie w obu przypadkach. Delikatne mycie, ograniczenie tarcia i właściwe przechowywanie pomagają spowolnić zużycie.
Przy syntetykach jednym z największych zagrożeń jest wysoka temperatura. Standardowej peruki syntetycznej nie należy suszyć gorącym powietrzem ani stylizować urządzeniem grzewczym bez potwierdzenia, że włókno jest do tego przeznaczone.
Źródłem ciepła może być również para wydobywająca się z garnka, otwarty piekarnik, kominek czy inne urządzenie znajdujące się blisko fryzury. Wysoka temperatura może zmienić kształt włókien w bardzo krótkim czasie.
Peruki termoodporne pozwalają na większą swobodę, ale nadal mają określone ograniczenia. Temperatura bezpieczna dla jednego włókna nie musi być właściwa dla innego.
W przypadku naturalnych włosów używanie ciepła jest możliwe znacznie częściej, jednak nadmierna temperatura przyspiesza przesuszanie i zużycie. Warto więc unikać codziennego intensywnego prostowania czy kręcenia tylko dlatego, że materiał technicznie pozwala na stylizację.
Kolejnym błędem jest szorowanie. Ani syntetycznej, ani naturalnej peruki nie powinno się prać poprzez gwałtowne pocieranie włosów o siebie. Mokre pasma łatwo się plączą, a siła mechaniczna może oddziaływać również na ich mocowanie.
Wykręcanie peruki w celu szybszego usunięcia wody również nie jest właściwe. Skręcenie całej konstrukcji może deformować czepek oraz włosy.
Nie należy przyspieszać suszenia przez położenie peruki na gorącym kaloryferze. Wysoka temperatura może wpływać zarówno na włókno, jak i elementy konstrukcji.
Przy naturalnych włosach trzeba ponadto uważać na bardzo ciężkie odżywki i oleje. Ich nadmiar może sprawić, że fryzura straci lekkość i będzie wyglądać na obciążoną. Szczególnie niekorzystne może być nanoszenie ich bezpośrednio na delikatne miejsca mocowania.
Warto rozróżniać również szampon, odżywkę, balsam i preparat ułatwiający rozczesywanie. Nie są to produkty o identycznym zadaniu. Szampon przede wszystkim oczyszcza, natomiast kolejne preparaty mogą zmniejszać tarcie, poprawiać poślizg albo wspierać kondycję powierzchni włosa.
W pielęgnacji syntetyków często stosuje się po myciu specjalny balsam lub odżywkę przeznaczoną do sztucznego włókna. Nie oznacza to jednak, że należy zastąpić taki produkt zwykłą maską do włosów naturalnych.
Podczas zakupu zestawu kosmetyków wygodnie jest wybierać produkty z jednej linii przeznaczonej do konkretnego typu peruki. Zmniejsza to ryzyko przypadkowego połączenia preparatu do włosów naturalnych z pielęgnacją standardowego syntetyku.
Jeśli w domu znajdują się zarówno peruki naturalne, jak i syntetyczne, dobrym rozwiązaniem jest przechowywanie kosmetyków osobno i czytelne rozróżnienie opakowań. Podobne butelki łatwo pomylić, szczególnie gdy pielęgnację wykonuje inny domownik.
Przed pierwszym myciem nowej peruki warto zachować instrukcję. Informacje dotyczące włókna i pielęgnacji mogą być potrzebne wiele miesięcy po zakupie, kiedy nazwa materiału nie będzie już pamiętana.
Jeśli oznaczenie peruki zaginęło, nie warto eksperymentować z przypadkowym kosmetykiem. Najpierw należy ustalić model i rodzaj włókna na podstawie dokumentacji zakupu lub informacji uzyskanej w miejscu, z którego pochodzi produkt.
Istotny jest również sposób przechowywania po pielęgnacji. Peruka powinna być całkowicie sucha przed umieszczeniem jej w zamkniętym opakowaniu. Wilgotnego czepka nie należy chować bez dostępu powietrza.
Stojak pomaga w suszeniu i utrzymaniu kształtu, szczególnie przy syntetycznych fryzurach. Długie włosy powinny swobodnie opadać, zamiast leżeć splątane na półce.
Naturalną perukę również warto przechowywać w sposób chroniący fryzurę przed zgniataniem, kurzem, wilgocią i bezpośrednim działaniem intensywnego ciepła. Przed odłożeniem dobrze jest sprawdzić kark i końcówki pod kątem splątań.
Dobór szamponu nie powinien więc sprowadzać się do wyboru preparatu o przyjemnym zapachu. Najpierw trzeba ustalić materiał peruki, następnie sprawdzić instrukcję producenta, a dopiero później wybrać kosmetyk o właściwym przeznaczeniu.
W przypadku standardowego syntetyku podstawą będzie preparat do włókien syntetycznych oraz pielęgnacja ograniczająca tarcie i kontakt z wysoką temperaturą. Przy naturalnej peruce większego znaczenia nabiera szampon do naturalnych włosów alternatywnych połączony z pielęgnacją długości i końcówek.
Peruka termoodporna wymaga jeszcze dokładniejszego sprawdzenia instrukcji, ponieważ jej syntetyczny charakter nie wyklucza stylizacji cieplnej, ale zakres dopuszczalnej temperatury pozostaje cechą konkretnego włókna.
Nie powinno się również wybierać szamponu według ceny jako jedynego kryterium. Dużo ważniejsza jest zgodność produktu z materiałem, konstrukcją peruki i zalecanym sposobem mycia. Preparat kupiony do jednego modelu nie musi automatycznie nadawać się do każdego kolejnego.
Prawidłowe rozróżnienie szamponu do peruki syntetycznej i preparatu do włosów naturalnych pozwala uniknąć jednego z podstawowych błędów pielęgnacyjnych: traktowania dwóch różnych materiałów w identyczny sposób. Syntetyczne włókno wymaga przede wszystkim delikatnego oczyszczania i ochrony przed czynnikami, które mogą zmienić jego strukturę. Naturalne włosy potrzebują natomiast oczyszczania połączonego z kontrolą nawilżenia, gładkości i ochroną przed przesuszeniem.
Rodzaj szamponu, temperatura wody, sposób mycia, suszenie i późniejsza pielęgnacja tworzą jeden system. Nawet dobry kosmetyk nie zabezpieczy peruki, jeśli włosy będą szorowane, wykręcane lub poddawane niewłaściwej temperaturze. Z drugiej strony delikatna technika nie zastąpi preparatu przeznaczonego do danego rodzaju włókna. Rozpoznanie materiału przed pierwszym myciem pozwala połączyć oba elementy i zachować czystość peruki bez niepotrzebnego przyspieszania jej zużycia.
