Skóra wokół stomii każdego dnia ma kontakt z przylepcem płytki stomijnej. Czasem może też zetknąć się z treścią jelitową albo moczem, zwłaszcza gdy sprzęt zaczyna podciekać. Nic dziwnego, że u części osób pojawia się zaczerwienienie, pieczenie lub nadwrażliwość. Jednym ze sposobów dodatkowej ochrony są spraye i chusteczki ochronne do skóry wokół stomii. Po nałożeniu tworzą na niej bardzo cienką warstwę ochronną. Możesz spotkać się też z nazwami „bariera ochronna”, „film ochronny” czy „druga skóra”. Jak działają takie preparaty? Czy spray jest lepszy od chusteczek? I czy trzeba używać ich przy każdej zmianie worka stomijnego? Sprawdź nasz artykuł.
Jak działa środek ochronny do skóry wokół stomii?
Spray lub chusteczka ochronna pozostawia na skórze cienki, przezroczysty film. Jego zadaniem jest oddzielenie naskórka od czynników, które mogą go drażnić. Dotyczy to między innymi przylepca sprzętu stomijnego oraz, w pewnym zakresie, kontaktu skóry z wilgocią i wydzieliną w przypadku drobnego podciekania. Preparaty ochronne stosuje się po oczyszczeniu i osuszeniu okolicy stomii, przed przyklejeniem nowej płytki lub worka. Wytyczne dotyczące pielęgnacji stomii wskazują, że film ochronny może ograniczać urazy naskórka związane ze zdejmowaniem przylepca. Nie oznacza to jednak, że każdy stomik musi stosować go przy każdej zmianie sprzętu. Takie środki najlepiej dobierać do stanu skóry i własnych potrzeb. Preparat ochronny nie zastępuje prawidłowo dopasowanego worka stomijnego. Jeśli treść jelitowa regularnie dostaje się pod płytkę, sama bariera nie rozwiąże przyczyny problemu.
Spray ochronny do stomii – kiedy może być pomocny?
Spray ochronny do skóry wokół stomii pozwala pokryć większą powierzchnię skóry bez jej pocierania. To jedna z jego największych zalet. Rozpylasz preparat na czystą i suchą skórę, a następnie czekasz, aż utworzy cienką, suchą warstwę. Dopiero później przyklejasz sprzęt stomijny. Zawsze zwróć uwagę na instrukcję konkretnego producenta, ponieważ czas schnięcia może różnić się między produktami. Spray może być wygodnym wyborem, gdy skóra jest delikatna i chcesz ograniczyć jej dodatkowe tarcie. Przy aplikacji nie musisz przecierać powierzchni materiałem. Preparaty tego typu mogą przydać się również osobom, które często zmieniają sprzęt stomijny. Wielokrotne odklejanie przylepca może z czasem obciążać naskórek. Warto jednak zachować umiar. Środki tworzące film ochronny warto stosować wtedy, gdy są potrzebne. Nieprawidłowo dobrany lub używany w nadmiarze preparat może utrudnić dobre przyleganie systemu stomijnego.
Jak stosować spray ochronny wokół stomii?
Najpierw zdejmij stary sprzęt i delikatnie oczyść skórę wokół stomii. Zwykle wystarcza do tego ciepła lub letnia woda. Następnie dokładnie osusz skórę. To bardzo ważne, ponieważ płytka stomijna powinna trafiać na suchą powierzchnię. Dopiero wtedy nanieś cienką warstwę preparatu ochronnego zgodnie z jego instrukcją. Daj mu wyschnąć przed przyklejeniem worka. Nie nakładaj kolejnych warstw preparatu bez wyraźnej potrzeby. Grubsza warstwa nie musi oznaczać lepszej ochrony.
Chusteczki ochronne do stomii – czym różnią się od sprayu?
Chusteczki ochronne działają na podobnej zasadzie jak spray. Również pozostawiają na skórze delikatny film ochronny, ale preparat nanosisz za pomocą nasączonego materiału. Ich dużą zaletą jest wygoda. Pojedyncze saszetki zajmują mało miejsca, dlatego łatwo zabrać je do pracy, samochodu czy bagażu podróżnego. Nie musisz też rozpylać preparatu na większą powierzchnię. Chusteczka ułatwia precyzyjne pokrycie wybranego miejsca. Trzeba jednak używać jej łagodnie. Nie szoruj skóry i nie wykonuj wielu mocnych ruchów w tym samym miejscu. Zarówno preparaty w sprayu, jak i chusteczkach mogą tworzyć cienką warstwę zabezpieczającą skórę przed działaniem przylepca i kontaktem z wydzieliną. Fundacja STOMAlife opisuje takie bariery jako rodzaj „drugiej skóry”, która ogranicza podrażnienia i urazy związane z odklejaniem płytki.
Spray czy chusteczki ochronne – co wybrać?
Nie ma jednej odpowiedzi, która sprawdzi się u każdego. Jeżeli zależy Ci na aplikacji bez dotykania i pocierania skóry, wygodniejszy może okazać się spray ochronny do stomii. Pozwala szybko nanieść preparat na większy obszar. Chusteczki z kolei dobrze sprawdzają się poza domem. Łatwo schować kilka sztuk w torbie z zapasowym sprzętem stomijnym i wykorzystać je podczas zmiany worka. Pod względem podstawowej funkcji obie formy są podobne. Ważniejsze od samej postaci preparatu jest to, jak reaguje na niego Twoja skóra oraz czy nie pogarsza przyczepności używanego sprzętu stomijnego. Jeśli masz trudności z doborem produktu, porozmawiaj z pielęgniarką stomijną. Szczególnie wtedy, gdy wokół stomii pojawiają się częste podrażnienia lub sprzęt regularnie przecieka.
Czy bariera ochronna pomaga przy podrażnionej skórze wokół stomii?
Bariera może chronić skórę przed kolejnymi urazami, ale trzeba odróżnić ochronę od leczenia przyczyny. Jeżeli skóra wokół stomii jest podrażniona z powodu częstego odklejania płytki, odpowiedni preparat ochronny może zmniejszyć tarcie i kontakt przylepca z naskórkiem. Inaczej wygląda sytuacja, gdy zaczerwienienie powoduje regularne podciekanie treści jelitowej albo moczu. Wtedy trzeba przede wszystkim ustalić, dlaczego sprzęt nie zapewnia szczelności. Przyczyną może być między innymi źle dobrany otwór płytki, zmiana wielkości stomii, nierówność skóry lub niewłaściwie dobrany rodzaj sprzętu. Zdrowa skóra wokół stomii powinna wyglądać podobnie do skóry na pozostałej części brzucha. Utrzymujące się zaczerwienienie, wilgotne nadżerki, ból czy pieczenie wymagają uwagi. Przeciekanie zawartości worka może prowadzić do uszkodzenia skóry okołostomijnej. Spray ani chusteczki ochronne nie powinny służyć do maskowania problemu z nieszczelnym sprzętem. Jeśli podrażnienie nie ustępuje albo się nasila, skontaktuj się z pielęgniarką stomijną lub lekarzem.
FAQ – spray i chusteczki ochronne wokół stomii
Czy trzeba używać sprayu ochronnego przy każdej zmianie worka?
Nie zawsze. Jeśli skóra wokół stomii jest zdrowa, a sprzęt dobrze się trzyma, dodatkowa bariera ochronna może nie być potrzebna przy każdej zmianie. WOCN zaleca stosowanie preparatów tworzących film ochronny zgodnie z potrzebą, ponieważ niektóre środki mogą wpływać na przyczepność sprzętu.
Czy spray ochronny nakłada się przed czy po przyklejeniu worka?
Przed przyklejeniem nowego sprzętu. Najpierw oczyść i dokładnie osusz skórę. Następnie nanieś preparat ochronny, zaczekaj aż wyschnie zgodnie z instrukcją producenta i dopiero wtedy załóż płytkę lub worek stomijny.
Czy chusteczki ochronne można stosować na podrażnioną skórę?
Zależy to od rodzaju podrażnienia oraz konkretnego preparatu. Środki ochronne mogą zmniejszać dalszy kontakt skóry z przylepcem, ale nie zastąpią diagnozy przyczyny zmian. Jeżeli masz ranki, sączące zmiany, mocny ból lub nasilające się zaczerwienienie, skonsultuj się z pielęgniarką stomijną albo lekarzem.
Czy spray ochronny poprawia przyczepność worka stomijnego?
Niektóre preparaty projektuje się tak, aby nie zaburzały przyczepności płytki, a odpowiednio dobrana bariera może ułatwić utrzymanie dobrego stanu skóry pod przylepcem. Nie należy jednak traktować sprayu jako zamiennika kleju ani sposobu na nieszczelny sprzęt. Używanie zbyt dużej ilości niewłaściwego produktu może wręcz pogorszyć przyleganie.
Czy spray ochronny i spray do usuwania przylepca to to samo?
Spray ochronny tworzy cienki film na skórze przed założeniem sprzętu, natomiast preparat do usuwania przylepca pomaga odkleić płytkę lub worek i ograniczyć mechaniczne drażnienie skóry podczas zmiany sprzętu.
