Płytka stomijna w systemie dwuczęściowym odpowiada za kontakt sprzętu ze skórą i tworzy powierzchnię, do której mocuje się kompatybilny worek. Jej właściwości mają wpływ na szczelność całego zestawu, ochronę skóry okołostomijnej oraz komfort podczas codziennych czynności. W rodzinie Natura dostępne są między innymi rozwiązania wykorzystujące materiały Stomahesive oraz Durahesive. Różnice między nimi dotyczą przede wszystkim właściwości hydrokoloidu i jego zachowania w kontakcie z wilgocią oraz treścią wydostającą się ze stomii.
Stomahesive jest materiałem hydrokoloidowym zaprojektowanym z myślą o przyjaznym kontakcie ze skórą i utrzymaniu płytki na powierzchni brzucha. Pod wpływem temperatury ciała materiał staje się bardziej elastyczny i dopasowuje się do skóry. Durahesive również należy do materiałów hydrokoloidowych, lecz jego charakterystyczną właściwością jest absorbowanie wilgoci i pęcznienie w bezpośrednim sąsiedztwie stomii. W ten sposób materiał może tworzyć kołnierz otulający stomię i ograniczający możliwość podciekania treści pod płytkę.
Nie oznacza to, że Durahesive zawsze jest lepszym wyborem niż Stomahesive. Podczas doboru trzeba uwzględnić między innymi rodzaj stomii, konsystencję i częstotliwość wydalanej treści, kształt brzucha, wysokość stomii względem skóry, stan okolicy okołostomijnej oraz konkretną konstrukcję płytki. Znaczenie ma również to, czy użytkownik potrzebuje płytki płaskiej, convex, plastycznej, z gotowym otworem czy przeznaczonej do docinania.
Nazwy Stomahesive i Durahesive opisują technologię materiału, ale nie powinny być jedynym kryterium zakupu. W obrębie rodziny Natura występują różne konstrukcje wykorzystujące te materiały. Dlatego przed wyborem trzeba sprawdzić pełną nazwę produktu, zakres otworu, profil płytki oraz zgodność jej połączenia z używanym workiem.
Natura Stomahesive i Durahesive – czym różnią się materiały płytek?
Klasyczna Natura Stomahesive jest płytką wykonaną z grubej warstwy materiału hydrokoloidowego Stomahesive. Materiał pozostaje przyjazny dla skóry i pod wpływem temperatury ciała zwiększa swoją elastyczność, co pomaga mu współpracować z powierzchnią brzucha.
W praktyce ciepło skóry wpływa na zachowanie hydrokoloidu. Płytka stopniowo dopasowuje się do miejsca, na którym została umieszczona, i utrzymuje kontakt ze skórą.
W przypadku klasycznej Natura Stomahesive użytkownik może spotkać płytki przeznaczone do wycinania, dostępne w kilku rozmiarach systemu Natura. Otwór przygotowuje się zgodnie z aktualnym kształtem i wielkością stomii.
Jest to szczególnie istotne w okresie, w którym stomia zmienia rozmiar, ale także później, jeśli nie ma idealnie okrągłego kształtu.
Nie należy mylić oznaczenia rozmiaru systemu z wielkością samej stomii.
W dwuczęściowym sprzęcie Natura rozmiar pierścienia określa również kompatybilność płytki z workiem. Dlatego podczas kompletowania zestawu trzeba sprawdzić zarówno wielkość otworu potrzebnego dla stomii, jak i rozmiar systemu łączenia.
Durahesive ma inne właściwości w kontakcie z wilgocią.
Materiał Durahesive absorbuje wilgoć i pęcznieje, dzięki czemu w pobliżu stomii może tworzyć charakterystyczny kołnierz. Jego zadaniem jest otulenie stomii i ograniczenie przestrzeni, przez którą treść mogłaby dostać się pod płytkę.
Takie zachowanie materiału nie powinno być automatycznie interpretowane jako uszkodzenie produktu.
Użytkownik, który pierwszy raz korzysta z Durahesive, może po zdjęciu płytki zauważyć, że część hydrokoloidu najbliżej stomii wygląda inaczej niż przed założeniem. W pewnym zakresie wynika to właśnie z reakcji materiału na wilgoć.
Trzeba jednak odróżnić kontrolowane pęcznienie hydrokoloidu od nadmiernej erozji płytki i podciekania treści.
Jeżeli materiał stopniowo zanika, a treść przedostaje się coraz dalej pod płytkę, nie należy uznawać tego za pożądane działanie Durahesive.
Podobnie pieczenie skóry może wskazywać na kontakt z treścią.
Wtedy warto zmienić sprzęt i ustalić przyczynę nieszczelności.
Durahesive może być szczególnie interesujący przy stomiach wytwarzających bardziej płynną treść, ponieważ materiał zaprojektowano z myślą o kontakcie z wilgocią.
Nie należy jednak upraszczać doboru do zasady, według której Stomahesive służy wyłącznie do kolostomii, a Durahesive wyłącznie do ileostomii.
Producent oferuje płytki Natura Stomahesive i Natura Durahesive jako wyroby przeznaczone do zaopatrzenia kolostomii, ileostomii oraz urostomii.
Rodzaj stomii jest więc jednym z parametrów, a nie jedynym kryterium.
W praktyce duże znaczenie ma charakter wydalanej treści.
Kolostomia może funkcjonować bardzo różnie w zależności od jej lokalizacji i indywidualnej pracy jelita. Treść nie zawsze jest twarda i uformowana.
Przy ileostomii częściej występuje treść płynna lub półpłynna, która łatwiej przemieszcza się w niewielkich przestrzeniach pomiędzy stomią a płytką.
W urostomii sprzęt ma regularny kontakt z moczem.
Dlatego odporność materiału na działanie wilgoci i sposób jego pęcznienia mogą mieć znaczenie dla szczelności.
Nie jest to jednak jedyna różnica pomiędzy produktami Natura.
Trzeba zwrócić uwagę na konkretną wersję płytki.
W ofercie występuje na przykład Natura Durahesive w klasycznej konstrukcji płaskiej, ale dostępne są także płytki Durahesive Convex przeznaczone do innych warunków anatomicznych.
Convex opisuje profil płytki, a Durahesive materiał.
Tych określeń nie należy stosować zamiennie.
Płytka convex ma wypukłą konstrukcję skierowaną w stronę ciała. Może delikatnie oddziaływać na okolicę stomii, pomagając jej wysunąć się ponad powierzchnię skóry.
Rozwiązanie takie stosuje się między innymi przy stomiach płaskich, wklęsłych, wciągniętych, umieszczonych w fałdzie lub w określonych warunkach na miękkiej powierzchni brzucha.
Materiał Durahesive odpowiada natomiast za właściwości hydrokoloidu.
Można więc mieć płytkę Durahesive o określonym profilu i sposobie przygotowania otworu.
Podobnie nazwa Stomahesive nie oznacza jednego, niezmiennego modelu.
Dobrym przykładem jest Natura Stomahesive płytka plastyczna, która wykorzystuje bardziej rozbudowaną, trójwarstwową konstrukcję.
W jej warstwie przylegającej do skóry zastosowano materiał Stomahesive, natomiast część mająca największy kontakt z treścią jelitową lub moczem wykorzystuje materiał Durahesive o większej odporności na wilgoć.
Pomiędzy nimi znajduje się elastyczna warstwa, która pomaga materiałowi plastycznemu dopasowywać się do kształtu stomii.
Pokazuje to, dlaczego podział „Stomahesive kontra Durahesive” nie zawsze powinien być rozumiany jako wybór pomiędzy dwoma całkowicie odrębnymi materiałami występującymi wyłącznie osobno.
W jednej konstrukcji producent może wykorzystać właściwości obu technologii.
Właśnie dlatego przed zakupem warto analizować pełną nazwę produktu i jego budowę.
Natura Stomahesive płytka plastyczna różni się od klasycznej Natura Stomahesive do wycinania, mimo że w nazwach obu produktów występuje Stomahesive.
Wariant plastyczny nie wymaga przygotowywania otworu nożyczkami. Użytkownik modeluje materiał palcami w zakresie przewidzianym dla danego rozmiaru.
Materiał następnie dopasowuje się do stomii i ma ją otulać.
W konstrukcji tej wykorzystuje się także tak zwany efekt pamięci, dzięki któremu część plastyczna współpracuje z niewielkimi zmianami wielkości i kształtu stomii zachodzącymi podczas jej pracy.
Klasyczna płytka Stomahesive do wycinania działa inaczej.
Użytkownik nadaje otworowi określony kształt podczas przygotowania sprzętu.
Obie płytki wykorzystują rozwiązania przeznaczone do ochrony skóry, ale sposób ich przygotowania i zachowanie centralnej części są inne.
Stomahesive czy Durahesive – jakie cechy stomii i skóry warto ocenić?
Dobór warto rozpocząć od dokładnego obejrzenia stomii oraz otaczającego ją brzucha.
Znaczenie ma wysokość ujścia stomii względem powierzchni skóry.
Jeżeli stomia dobrze wystaje ponad brzuch, a otaczająca powierzchnia pozostaje regularna, płaska płytka może zapewniać właściwe warunki.
Jeżeli stomia znajduje się na poziomie skóry albo poniżej niego, sytuacja wygląda inaczej.
Treść może łatwiej trafiać bezpośrednio na krawędź otworu i próbować przedostawać się pod płytkę.
W takim przypadku sam wybór pomiędzy Stomahesive i Durahesive może nie rozwiązać problemu.
Trzeba ocenić, czy potrzebny jest profil convex.
Natura Durahesive Convex wykorzystuje wypukłą konstrukcję, która delikatnie oddziałuje na okolicę stomii i może pomóc w jej wysunięciu.
Producent przewiduje takie rozwiązania między innymi dla stomii płaskich i wklęsłych.
Nie należy jednak samodzielnie przechodzić na mocniejszą wypukłość wyłącznie dlatego, że wystąpił pojedynczy przeciek.
Convex powinien odpowiadać rzeczywistym warunkom anatomicznym.
Kolejnym parametrem jest kształt brzucha.
Okolica stomii może być regularna podczas stania, a po zajęciu pozycji siedzącej tworzyć wyraźny fałd.
Może też pojawić się zagłębienie lub wypukłość.
Dlatego ocena sprzętu w kilku pozycjach ciała daje więcej informacji niż obserwacja wyłącznie na stojąco.
Szczególnie ważne jest sprawdzenie pozycji siedzącej.
Fałd przebiegający przez przylepiec może stworzyć drogę dla treści, niezależnie od jakości hydrokoloidu.
W takiej sytuacji zmiana materiału z Stomahesive na Durahesive nie zawsze rozwiąże przyczynę problemu.
Podobnie jest z dużą wypukłością wokół stomii.
Może ona wynikać między innymi ze zmiany kształtu brzucha albo przepukliny okołostomijnej.
Taka sytuacja wymaga oceny profilu całego sprzętu, a nie wyłącznie rodzaju hydrokoloidu.
Warto również sprawdzić konsystencję treści wydostającej się ze stomii.
Im bardziej płynna treść, tym większe znaczenie ma utrzymanie szczelności bezpośrednio przy podstawie stomii.
Niewielka przestrzeń pozostawiona pomiędzy stomią a otworem może stać się miejscem podciekania.
Durahesive dzięki absorpcji wilgoci i pęcznieniu tworzy w tym obszarze kołnierz.
Ta cecha może być przydatna w warunkach zwiększonego kontaktu z płynami.
Nie oznacza jednak, że użytkownik powinien przygotować zbyt duży otwór i oczekiwać, że hydrokoloid sam wypełni każdą szczelinę.
Podstawą pozostaje właściwe dopasowanie otworu do aktualnej wielkości i kształtu stomii.
Przy płytce przeznaczonej do docinania trzeba regularnie kontrolować wymiary stomii, szczególnie w okresie pooperacyjnym.
Obrzęk po zabiegu stopniowo się zmniejsza, dlatego wcześniejszy szablon może po pewnym czasie pozostawiać zbyt dużo odsłoniętej skóry.
Przy płytce plastycznej również trzeba wybrać wariant o właściwym zakresie modelowania.
Plastyczność nie oznacza, że jeden rozmiar pasuje do każdej stomii.
W przypadku Natura Stomahesive płytki plastycznej występują warianty obejmujące określone zakresy wielkości stomii, na przykład 13–22 mm, 22–33 mm, 33–45 mm czy 33–56 mm, zależnie od rozmiaru systemu.
Przy Natura Durahesive płytce plastycznej Convex także występują konkretne zakresy.
Przed zakupem trzeba więc znać aktualny wymiar stomii.
Nie należy mylić go z rozmiarem pierścienia systemu Natura.
Oznaczenie typu 45/13–22 mm przekazuje dwie różne informacje.
Pierwsza wartość dotyczy rozmiaru systemu łączenia, a drugi zakres wskazuje wielkość stomii przewidzianą dla danej płytki.
To rozróżnienie ma szczególne znaczenie przy sprzęcie dwuczęściowym.
Płytka musi pasować zarówno do stomii, jak i do używanego worka.
Można kupić produkt o właściwym zakresie otworu, który nie będzie kompatybilny z dotychczasowym workiem ze względu na inny rozmiar pierścienia.
Podobnie właściwy pierścień nie pomoże, jeśli zakres otworu jest zbyt mały dla stomii.
Przed zakupem trzeba więc sprawdzić oba parametry.
Kolejnym kryterium jest stan skóry.
Skóra wokół stomii powinna możliwie przypominać zdrową skórę na pozostałej części brzucha.
Stałe zaczerwienienie, pieczenie, sączenie, nadżerki lub bolesność wymagają ustalenia przyczyny.
Częstym problemem jest podciekanie treści.
W takiej sytuacji użytkownik może koncentrować się na tym, jak długo płytka utrzymuje się na skórze, podczas gdy ważniejszą informacją jest miejsce, w którym zaczyna tracić szczelność.
Po zdjęciu sprzętu warto obejrzeć spodnią stronę płytki.
Jeżeli treść regularnie wchodzi pod hydrokoloid z tego samego kierunku, można przeanalizować, co znajduje się w tym miejscu na brzuchu.
Może to być fałd, blizna, nierówność albo część stomii położona niżej.
W przypadku Durahesive trzeba dodatkowo nauczyć się rozpoznawać normalne zachowanie materiału w kontakcie z wilgocią.
Pęcznienie przy stomii jest właściwością Durahesive, ale nadmierne rozpuszczanie materiału prowadzące do kontaktu treści ze skórą wymaga ponownej oceny.
Nie warto czekać, aż przeciek stanie się widoczny na ubraniu.
Pieczenie pod płytką może pojawić się wcześniej.
Jeżeli użytkownik podejrzewa podciekanie, powinien sprawdzić sprzęt.
Celem nie jest uzyskanie najdłuższego możliwego czasu noszenia kosztem skóry.
Również Stomahesive powinien zapewniać stabilny kontakt ze skórą w warunkach przewidzianych dla produktu.
Pod wpływem ciepła ciała materiał staje się bardziej elastyczny, dlatego dobrze współpracuje z powierzchnią brzucha.
Jeżeli jednak płytka regularnie odkleja się przedwcześnie, warto przeanalizować nie tylko sam hydrokoloid.
Przyczyną może być wilgotna skóra podczas aplikacji, niewłaściwy otwór, fałd, intensywne podciekanie albo niepasujący profil.
Jak wybrać płytkę Natura i na co zwrócić uwagę przed zakupem?
Najpierw warto ustalić, jakiego rodzaju płytka jest rzeczywiście potrzebna.
Nie należy zaczynać od pytania, czy Stomahesive jest „słabszy”, a Durahesive „mocniejszy”. Takie uproszczenie nie opisuje właściwie różnic pomiędzy technologiami.
Stomahesive i Durahesive mają odmienne właściwości materiałowe, które można wykorzystać w zależności od warunków wokół stomii.
Durahesive wyróżnia się zachowaniem w kontakcie z wilgocią. Absorbuje ją i pęcznieje, tworząc wokół stomii kołnierz.
Stomahesive tworzy przyjazną dla skóry powierzchnię hydrokoloidową, która pod wpływem temperatury ciała zwiększa elastyczność i dopasowanie.
W niektórych nowocześniejszych konstrukcjach płytki wykorzystują właściwości obu materiałów.
Dlatego pełna nazwa produktu mówi więcej niż samo słowo Stomahesive albo Durahesive.
Drugim etapem jest wybór płytki płaskiej albo convex.
Jeżeli stomia wystaje ponad skórę i znajduje się na regularnej powierzchni brzucha, często wystarcza rozwiązanie płaskie.
Jeśli ujście stomii znajduje się na poziomie skóry, poniżej niej albo w zagłębieniu, warto skonsultować zastosowanie convex.
Natura Durahesive Convex występuje między innymi w wariancie z gotowym otworem oraz jako płytka plastyczna.
Nie należy jednak wybierać convex wyłącznie na podstawie rodzaju treści.
Convex odpowiada przede wszystkim na warunki anatomiczne, a Durahesive opisuje właściwości materiału.
Trzeci parametr to sposób przygotowania otworu.
Klasyczne płytki Natura Stomahesive są dostępne jako produkty do wycinania. Użytkownik dopasowuje otwór do aktualnego kształtu stomii.
W innych wariantach można spotkać otwór gotowy albo technologię plastyczną.
Płytka plastyczna pozwala formować centralną część palcami bez użycia nożyczek.
Takie rozwiązanie może odpowiadać osobie, która chce ograniczyć konieczność precyzyjnego wycinania.
Nie można jednak powiedzieć, że technologia plastyczna zawsze będzie wygodniejsza.
Osoba przyzwyczajona do docinania i korzystająca z dobrze dopasowanego sprzętu może preferować dotychczasowy sposób.
Przy ograniczonej sprawności dłoni warto natomiast praktycznie sprawdzić obie możliwości.
Modelowanie palcami i wycinanie nożyczkami wymagają innych ruchów, dlatego łatwiejszy wariant zależy od indywidualnej sprawności.
Czwartym kryterium jest rozmiar.
Płytka musi umożliwiać przygotowanie lub wybranie otworu pasującego do stomii.
Jeżeli produkt jest plastyczny, aktualna wielkość stomii musi mieścić się w zakresie przewidzianym przez producenta.
Jeżeli płytka ma gotowy otwór, trzeba dobrać właściwy wariant.
Jeżeli przeznaczono ją do docinania, nie wolno przekraczać maksymalnego zakresu wycinania.
Nie powinno się usuwać materiału poza obszarem przewidzianym dla otworu tylko po to, aby wykorzystać posiadany produkt.
Kolejny parametr to rozmiar pierścienia systemu Natura.
Sprzęt dwuczęściowy działa prawidłowo tylko wtedy, gdy płytka i worek tworzą kompatybilną parę.
Przy zakupie nowej płytki trzeba więc sprawdzić, czy jej rozmiar połączenia odpowiada workom, które użytkownik zamierza stosować.
Nie wystarczy informacja, że oba produkty noszą nazwę Natura.
W obrębie oferty występują różne warianty i średnice.
Najbezpieczniej porównać pełne oznaczenie produktu oraz numer katalogowy.
Rozmiar stomii i rozmiar pierścienia nie są tym samym parametrem.
Duża wartość na opakowaniu nie musi oznaczać średnicy stomii.
Może wskazywać system mocowania worka.
Ta różnica jest szczególnie istotna podczas samodzielnego zamawiania sprzętu.
Przed zmianą Stomahesive na Durahesive warto również zastanowić się, jaki problem ma rozwiązać nowa płytka.
Jeżeli dotychczasowy produkt jest szczelny, skóra pozostaje w dobrej kondycji, a obsługa sprzętu nie sprawia trudności, sama dostępność innego hydrokoloidu nie oznacza konieczności zmiany.
Jeśli natomiast pojawia się częste podmywanie materiału przez płynną treść, warto omówić z pielęgniarką stomijną właściwości Durahesive i inne dostępne rozwiązania.
Jeżeli problem wynika z cofniętej stomii, trzeba jednocześnie ocenić convex.
Gdy przyczyną jest zbyt duży otwór, najważniejsza może okazać się korekta jego wielkości.
Jeśli przez płytkę przebiega głęboki fałd, trzeba ocenić kształt brzucha.
Zmiana materiału nie naprawia automatycznie wszystkich przyczyn przeciekania.
To samo dotyczy akcesoriów.
Pierścienie uszczelniające, pasty i inne produkty mogą pomagać w określonych sytuacjach, ale nie powinny zastępować analizy podstawowego dopasowania.
Jeżeli płytka ma niewłaściwy profil albo otwór nie odpowiada stomii, dokładanie kolejnych warstw może jedynie komplikować zmianę sprzętu.
Najpierw warto ustalić przyczynę problemu.
Istotny jest także styl życia.
Materiał płytki pracuje podczas chodzenia, siedzenia, pochylania, snu, kąpieli i innych codziennych aktywności.
Natura Durahesive producent wskazuje między innymi jako rozwiązanie przeznaczone do użytkowania w dzień i w nocy oraz podczas kąpieli i pływania.
Nie oznacza to jednak, że płytkę można pozostawiać bez kontroli przez dowolnie długi czas.
Częstotliwość zmian zależy od indywidualnego funkcjonowania stomii, skóry oraz stanu przylepca.
Nie ma jednej liczby dni właściwej dla każdego użytkownika i każdej stomii.
Jeśli sprzęt pozostaje szczelny i skóra jest zdrowa, schemat wymian można ustalić zgodnie z zaleceniami dla konkretnego systemu i indywidualnymi potrzebami.
Jeżeli pojawia się podciekanie, pieczenie lub wyraźna erozja materiału, nie należy przedłużać noszenia tylko po to, aby osiągnąć określony czas.
Przy wyborze warto również pamiętać o zmianach zachodzących w ciele.
Sprzęt, który dobrze funkcjonował kilka lat wcześniej, nie musi pozostać najlepszym wariantem na zawsze.
Zmiana masy ciała, blizny, przepuklina okołostomijna, zmiana napięcia powłok brzusznych czy inne modyfikacje sylwetki mogą wpływać na dopasowanie.
Stomia również może z czasem zmienić kształt.
Dlatego nawracające przecieki po długim okresie bezproblemowego użytkowania są powodem do ponownej oceny sprzętu, a nie tylko do częstszej wymiany identycznej płytki.
Pielęgniarka stomijna może sprawdzić stomię i brzuch w kilku pozycjach, ocenić kondycję skóry oraz przeanalizować spodnią powierzchnię zdjętej płytki.
Takie informacje pomagają rozstrzygnąć, czy problem dotyczy hydrokoloidu, otworu, profilu, kształtu brzucha czy jeszcze innej cechy.
Szczególnie ważna jest konsultacja przy nowych uszkodzeniach skóry, częstych przeciekach albo zmianie wyglądu stomii.
Natura Stomahesive może być dobrym wyborem wtedy, gdy użytkownik potrzebuje hydrokoloidowej płytki dobrze współpracującej ze skórą, a wybrana konstrukcja odpowiada jego stomii i sposobowi obsługi sprzętu. Natura Durahesive może być korzystna w warunkach, w których szczególnego znaczenia nabiera absorpcja wilgoci oraz tworzenie pęczniejącego kołnierza wokół stomii. Warianty Durahesive Convex dodatkowo odpowiadają na potrzeby związane z płaską lub wklęsłą stomią i określonym kształtem powierzchni brzucha.
Przed zakupem najlepiej więc oceniać cały produkt, a nie tylko nazwę zastosowanego hydrokoloidu. Rodzaj materiału, profil płytki, sposób przygotowania otworu, wielkość stomii, rozmiar systemu łączenia z workiem, konsystencja treści i kondycja skóry wzajemnie wpływają na praktyczne działanie sprzętu. Dopiero ich wspólna analiza pozwala wybrać wariant Natura, który zapewnia szczelne zaopatrzenie stomii, chroni skórę i pozostaje wygodny podczas codziennego użytkowania.
